Sàn chứng khoán VN sụp theo đồng bạc HCM

Với những lời mở khô khan như thế, vị Tổng thống Hoa Kỳ thời kinh tế khủng hoảng đã mạo hiểm đi từ chỗ vô phúc đến bội bạc. Nghị quyết chính phủ ban hành ngày 5 tháng Tư 1933 đã cho phép tịch thâu vàng của dân Mỹ, trị giá 20,67 USD một ounce (28,35 grams). Rồi vào tháng Giêng 1934, Tổng thốnng Roosevelt lại định giá vàng là 35 USD/ounce. Đùng một cái, đồng đô-la Mỹ bị hạ giá 69,3%.

Người ta không thể kết luận việc ăn cướp cả nước này có làm nền kinh tế Mỹ tốt hay xấu đi. Mãi đến sau Thế chiến thứ hai, nền kinh tế Hoa Kỳ mới có những bước đi vững vàng trở lại. Và mãi đến năm 1950 thị trường chứng khoán mới trở lại giá cao nhất hồi 1929.

Một năm trước đây, một người đầu tư tiêu biểu có thể đi vào thị trường chứng khoán để tìm lợi nhuận và an toàn. Nhưng sàn chứng khoán Việt Nam đang sụp, sụp đổ mỗi ngày trong tháng Năm, và đã tuột dốc khoảng 60% tính từ tháng Giêng 2008. Người đầu tư, hồi năm ngoái cũng có thể mua địa ốc. Và bây giờ sự suy sụp kinh tế đang dội bom xuống thị trường địa ốc Hà Nội như pháo đài B52 của Nixon ngày trước. Apartment ở những trung tâm thương mại, theo Morgan Stanley, mất 50% gía trị. Còn đồng đô-la, cứu cánh thứ hai của giới đầu tư thời kinh tế xuống dốc, thì sao? Đồng bạc HCM chạy theo khá sát với đồng đô-la Mỹ. Đồng tiền Mỹ có cảm giác như đang bị còng tay chung với một người bệnh phong cùi. Kể từ thời Roosevelt, đồng đô-la đã tuột từ 1/20 xuống 1/1000 trị giá một ounce vàng. Bằng đồng bạc HCM hay đồng đô-la Mỹ thì giá vàng năm nay cao hơn giá trung bình năm ngoái - bạc giấy mất 37% trị giá.

Nhưng một năm về trước, thế giới là cả bầu trời rực nắng. “Nắng kinh tế” ở Việt Nam chói đến độ người ta phải bôi kem chống tia UV ngay ở trong nhà kia. Ai cũng tung hô “phép màu Châu Á” với mức tăng trưởng hơn 7% suốt 10 năm liền. “Trẻ trung, thịnh vượng, tự tin” là những tĩnh từ tạp chí The Economist đã dùng để tả Việt Nam. Lương công nhân Việt Nam chỉ gần bằng ½ lương thợ thuyền Trung Quốc. Người ta quên hết Điện Biên Phủ và những chuồng cọp ở Việt Nam. Đầu tư nước ngoài vào Việt Nam như xe Mercedes lăn bánh vào những chuyến tàu vận tải.

Nhưng rồi, mùa mưa đã bắt đầu. Và không đâu mưa bão hãi hùng, mưa như đổ thác xuống đường phố ở Tp. HCM. Sàn chứng khoán Việt Nam đội sổ thế giới về chỉ tiêu hoạt động năm nay.

Người Việt Nam vẫn hằng ngưỡng mộ, khâm phục người Mỹ. Khi tuyên bố Việt Nam độc lập năm 1945 sau cách mạng tháng Tám, Hồ Chí Minh đã công khai đạo văn (nguyên văn “plagiarize” -TM) của Thomas Jefferson. Ông HCM bắt đầu bằng, “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng” (1) (“All men are created equal”, nguyên văn của TJ - TM). Và HCM tuyên bố tiếp, “Tạo hoá cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.” (nguyên văn của TJ: “They are endowed by their creator with certain inalienable rights; among these are life, liberty and the pursuit of property.” - TM).

Như thế chẳng có gì lạ khi ngân hàng nhà nước Việt Nam ứng xử, trong vụ khủng hoảng mới nhất này, không khác gì FDR và Richard Nixon đã làm tại Mỹ. Năm 1971, Nixon đã điểm huyệt người đầu tư ngoại quốc. Ngay sau đó Pháp có muốn đổi bạc giấy (đô-la Mỹ) lấy vàng cũng không được nữa. Và hôm nay sao chổi Nguyễn Tấn Dũng vừa cho tất cả những nhà nhập cảng vàng ròng đi bán chợ trời. Dũng “tạm thời” tịch thu lại giấy phép nhập cảng, như tờ FT (Financial Times -TM) đã đưa tin.

Trong quá khứ, mồi lần kinh tế Hoa Kỳ hắt hơi thì những nước xuất cảng loại Việt Nam sẽ phải sổ mũi.

Vấn nạn của Việt nam hôm nay không còn là vì họ quá chậm tiến, nhưng vì họ quá tiên tiến. Tất cả mọi quốc gia, ít hay nhiều, đều phải trả giá gạo đang tăng và chịu hệ quả trực tiếp của nền tài chính dựa trên đồng đô-la Mỹ của ông Nixon. Với số xuất nhập cảng bằng 160% tổng sản lượng nội địa, Việt Nam có một nền kinh tế toàn cầu hoá tệ nhất trên thế giới và sàn chứng khoán Việt Nam đang trực tiếp nhận lãnh hậu quả. Khi chính phủ Mỹ cố gắng hà hơi cho nền kinh tế bằng cách thả lỏng thị trường cho vay thì vốn thặng dư làm giá cả ở Hà Nội leo thang nhanh hơn ở Houston.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đưa chỉ số lạm phát của thế giới là 3,9% (2007) và 4,7% (2008). Nhưng những thị trường đang phát triển chỉ số lạm phát cao hơn - khoảng 12%, theo IMF. Lý do đưa đến tình trạng này khá đơn giản: Các khu vực đang phát triển là những nơi nhập cảng nguyên liệu để chế tạo hàng hoá nhiều hơn cả. Và không phải như Hoa Kỳ, nền kinh tế những nơi này đang nóng - đặt thêm sức nén vào giá lạo động. Hơn nữa, giá cả thức ăn chiếm đến 1/3 ngân sách chi tiêu của gia đình ở những vùng kinh tế đang phát triển này. Ở Mỹ và châu Âu, chi tiêu cho thực phẩm chỉ bằng ½ con số ở những vùng kinh tế nóng. Vì giá hàng tiêu dùng và thực phẩm leo thang bằng đồng đô-la, đương nhiên đời sống ở Việt Nam ngày càng đắt đỏ.

Một giám đốc của Dragon Capital có trụ sở ở Tp. HCM cho FT hay, “Những người đầu tư đã chọn quyết định khá hợp lý, đây là hàng rào chận mức lạm phát đang leo thang và đồng đô-la đang tuột dốc.” Người Việt Nam đã đọc được “thông cáo trên tường” và đổ xô đi mua vàng khiến lượng vàng nhập cảng vào VN tăng lên gấp đôi năm ngoái. Cùng lúc cả người Mỹ và người Việt ở Việt Nam đều không thể đổi giấy bạc lấy vàng với ở tỉ số nhất định, cho đến tuần này, họ có thể đổi đồng bạc HCM và đô-la Mỹ theo tỉ lệ thay đổi. Những người đầu tư tại Việt Nam có lẽ cũng nên chọn quyết định hợp lý này, khi mà họ còn có thể làm được.

© DCVOnline

Nguồn: Vietnam Stock Exchange Plunges, Investors Trading in What Little Dongs They Have, By Bill Bonner • June 30th, 2008. Online: http://snipurl.com/2rn5s [www_dailyreckoning_com_au]

Về tác giả: Bill Boner là người sáng lập và chủ tịch công ty Agora Publishing, một trong những công ty phát hành tin thư người tiêu thụ thành công nhất. Chủ nhân ông của cả hai công ty Fleet Street Publications và MoneyWeek magazine tại UK, Bill Boner còn là tác giả của tin thư hàng ngày (không phải mua), The Daily Reckoning.

Chú thích và tựa của người dịch.

(1) Trang báo của bộ Ngoại giao CHXHCN Việt Nam trong bài biện hộ cho “Bác”, Anh văn hay, không những không chôm chỉa mà còn hay hơn cả Thomas Jefferson. Trích Bác sửa "All Men" thành "People" đã thay đổi bản chất tuyên ngôn, N.K.H tổng hợp. Online: http://snipurl.com/2rnby [mofa_gov_vn], 30/06/2008:

Bản Tuyên ngôn của Mỹ viết: “...Chúng tôi coi đây là chân lý hiển nhiên rằng, mọi đàn ông (vừa có nghĩa là mọi người) sinh ra đều bình đẳng...” “...We hold these truths, that all men are created equal...”. Phải hiểu rằng mọi đàn ông có nghĩa riêng của nó. Bởi khi Tuyên ngôn của Mỹ được viết năm 1775, mọi đàn ông (all men) là “đàn ông da trắng có sở hữu” mà “vật sở hữu” lúc đó là nô lệ da đen. Khi chuyển sang Tuyên ngôn độc lập của mình, Hồ Chí Minh ghi: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng... (“All people are created equal...”).