Cuộc thảm sát (của Mỹ) ở Huế, 04/1968

Viện Nghiên cứu Vùng và Quốc Tế của đại học Princeton (PIIRS) lần đầu tiên tổ chức một cuộc Hội thảo Thế giới tại Hà Nội từ 18 tháng 6 đến 27 tháng 7 năm 2007.(1)

Hiệu trưởng của Khoá Hội thảo Thế giới này, chủ đề Chiến tranh Việt Nam, là Desaix Anderson, cựu nhân viên ngoại giao Mỹ với 35 năm công vụ tại Việt Nam, Nepal, Japan và Thailand.

Khoá Hội thảo cùng lúc sẽ được các giáo sư Khoa Văn và Sử Đại học Hà Nội, các khuôn mặt của Mặt trận Giải phóng Miền Nam, các sư ông, bộ đội, và các viên chức ngoại giao Việt Nam hướng dẫn và giảng dậy. Khoá sinh sẽ được học tiếng Việt (không có tín chỉ) và hoà mình vào đời sống văn hoá cùng sinh viên Việt Nam. Đây cũng là cơ hội để sinh viên Mỹ quan sát tận mắt Việt Nam trong giai đoạn thay đổi xã hội lịch sử này.

Ngoài học phí, sinh viên phải nộp luận văn, học bạ, thư giới thiệu và được ban giám hiệu phỏng vấn, tuyển chọn trước khi được chọn đi du học tại Việt Nam. Trong thời gian ở Hà Nội, sinh viên sẽ tạm trú tại một khách sạn ngay cạnh hồ Hoàn Kiếm. Ở Việt Nam, sinh viên sẽ đi thăm cổ thành Huế, nơi bị phá huỷ khá nhiều năm Mậu Thân 1968, cũng như các thắng cảnh khác như Vịnh Hạ Long, phố cổ Hội An cũng như chùa Một cột, nhà ở và nhà mồ Hồ Chí Minh, Văn Miếu, viện bảo tàng, v.v...

Chủ đề của Khoá Hội thảo là “Chiến tranh giữa Hoa Kỳ và Việt Nam: Nguồn gốc, hệ luỵ và hậu quả.” Sáu tuần du học Việt Nam cũng là một cơ hội học hỏi, tìm hiểu về Việt Nam khá hiếm quý và độc đáo cho các sinh viên Mỹ.

Trong một bài nhận định cuối khoá, Zachary Ruchman, cho biết mỗi giờ học (3 giờ rưỡi mỗi ngày, 4 ngày mỗi tuần) đều là những giờ lĩnh hội những “bài học mới”. Hai giảng viên hấp dẫn nhất đối với Ruchman là Tướng Nguyễn Đình Ước và hiệu trưởng Desaix Anderson.(2)

Nguyễn Đình Ước là Tướng đồng thời với Võ Nguyên Giáp; Tướng Ước đã giải nghĩa cho các khoá sinh về chiến lược của Cộng sản Việt Nam (CSVN) trong cả hai cuộc chiến đánh Pháp và đuổi Mỹ. Sinh viên Zachary, ngồi nghe Tướng Ước trong hai khoá giảng, nhận xét:

“Tôi thấy những gì Tướng Ước chia sẻ đều trái ngược lại những lý giải sự kiện của chính mình. Tôi đã phải luôn phấn đấu để hiểu lý luận của ông Tướng. Lắm lúc tôi nghĩ ông Tướng đang mải đánh bóng và biện hộ cho những hành động của CSVN thời chiến tranh với Mỹ, thí dụ Việt Cộng chẳng khi nào đối xử không tốt với tù binh Mỹ và được cho ăn đến phát béo trong khi dân miền Bắc thì đói. Tuy nhiên, ông Tướng cũng đã giúp tôi hiểu chiến lược của Việt Cộng trong cuộc tổng công kích và niềm hy vọng đạt được kết qủa (về cuộc “tổng nổi dậy”? - TM) ra sao.” (3)

Về kết quả các khoá giảng của Anderson, với Ruchman đây là kết quả tuyệt vời. Anderson năng động hướng dẫn hội thảo và những cuộc tranh biện hào hứng trong lớp xung quanh các đề tài quan hệ quốc tế, giải quyết xung đột, hiểu biết về những rào cản văn hoá rất hữu ích.

Sáu tuần ở Việt Nam, những sinh viên Mỹ đã mau chóng trở thành bạn thân với một vài sinh viên Việt Nam cùng khoá. Được đưa đi thăm viếng Hà Nội; giới thiệu với họ về những nơi sinh hoạt của người Hà Nội bằng xe ôm, đi chơi Jenga, đi ăn chả cá, đến những nơi giải trí của người địa phương, v.v... và đi dậy tiếng Mỹ cho trẻ em Việt Nam. Tóm lại, đó những kỷ niệm khó quên.

Bài học khó quên

Sau đây là một kỷ niệm và cũng là một bài học khó quên khác Zachary đã học được ở Hà Nội. (4)

Hôm ấy, một ngày hè giữa tháng 7, sau nửa giờ ngủ thêm trên ghế hành lang (vì đã phải dậy đi học sớm hơn thường lệ), Zachary và bạn vào giờ Sử. Đề tài của khoá giảng hôm ấy là cuộc Tổng Công kích Tết Mậu Thân, 1968.

“Tôi hứa tôi sẽ hoàn toàn thành thật với các bạn và sẽ không che giấu bất cứ điều gì.” Đấy là lời tuyên bố gần như nguyên văn của Dr. Nguyễn Đình Lê, người đã dẫn khoá vài lần trước đó. Giáo sư Lê bắt đầu bằng góc nhìn của quân CSVN về sự kiện Tổng công kích Tết Mậu Thân cho đến khi quân Mỹ rút lui khỏi Việt Nam. Thường thì giáo sư Lê giảng bài khá thu hút, theo Zachary, với một nhược điểm là những điều ông nói hay câu hỏi của sinh viên thường không được hiểu tròn vẹn vì người thông dịch không phải là dân chuyên nghiệp - chỉ là một sinh viên ban tiến sĩ của ông Lê.

Hôm nay, khác hẳn, khoá giảng về Tết Mậu Thân của Dr. Lê cực kỳ quái đản. Ông bắt đầu khoá bằng bài thuyết trình 15 phút và sau đó vào ngay phần hỏi đáp. Zachary không nhớ nguyên văn câu hỏi, nhưng một khoá sinh đã yêu cầu giáo sư Lê lý giải dựa trên những cơ sở hợp lý nào Việt Cộng đã thực hiện những cuộc thảm sát trong thời gian chiếm đóng cố đô Huế trong cuộc Tổng công kích Tết Mậu Thân. Giáo sư Lê đã đi một màn biểu diễn múa nhón gót ngoạn mục quanh chủ đề và tránh không trả lời câu hỏi. Vừa thôi Tiến sĩ, đây là đám sinh viên trường Princeton, thưa ông, họ không để cho “thầy” né tránh dễ dàng như thế đâu.

Câu hỏi tiếp theo được hướng về phía Mỹ Lai. Ở đoạn này Dr. Lê thao thao bất tuyệt không gặp một trở ngại nào. Sau đó ông giáo sư lại quay về sự kiện Tết Mậu Thân. Lần này ông giả nai, Dr. Lê nói ông không hiểu tại sao sinh viên lại hỏi về thảm sát trong cuộc tổng công kích Tết Mậu Thân và ông đã có làm nghiên cứu kỹ về đề tài này rồi. Ông giáo sư Sử CHXHCN Việt Nam lại tiếp tục nói “Sử”. Ông biết có vụ thảm sát ở Huế vào tháng 4, 1968, nhưng đây đã là sau Tết Mậu Thân rồi. Và Dr. Lê còn tiết lộ thêm một bí mật khác. Cuộc thảm sát này là do Mỹ nguỵ tạo rồi đổ lỗi cho Việt Cộng đã giết người ủng hộ chế độ Sài Gòn để trả thù cho nạn nhân chết ở Mỹ Lai.

Trời ạ, đến 2008 người Việt lại khám phá thêm một bí mật nữa trong trang sử Việt Cộng: “Thảm sát tháng Tư (1968) ở Huế”. Có lẽ chuyện “Anh hùng Lê Văn Tám” do Trần Huy Liệu, bộ trưởng Bộ Tuyên truyền và Cổ động của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, dựng lên hồi chống Pháp chưa đủ hay, chưa đủ thu hút. Bây giờ đến lượt Mỹ và cuộc “Thảm sát tháng Tư (1968) ở Huế”, ai là đạo diễn cuốn phim này? Không thể là Dr. Lê vì năm 1968 ông giáo sư mới 16 tuổi. Ông Lê chỉ là con vẹt, học và thuộc bài “nói dối như Vẹm” của Đảng, thế thôi.

Không những chỉ nói dối, bịa sử, Phó giáo sư (Khoa Sử) Tiến sĩ Nguyễn Đình Lê còn ngoan cố đòi xoá bỏ trang lịch sử Thảm sát Tết Mậu Thân ở Huế. Sinh viên Princeton tiếp tục đặt vấn đề với Dr. Lê về các mồ chôn tập thể và những vụ thảm sát hồi tháng 2, năm 1968. Ông giáo sư khoa Sử đại học Hà Nội khăng khăng từ chối chấp nhận sự kiện lịch sử này và lên lớp sinh viên về độ khả tín của những nguồn thông tin cho rằng Thảm sát Tết Mậu Thân ở Huế là có thật. Cuối cùng Dr. Lê cũng thú nhận rằng ông quả thực đã gặp khó khăn trong việc tham khảo các tài liệu lưu trữ về Tết Mậu Thân. Tuy nhiên, ông giáo sư Sử cũng cho biết ông chỉ nghiên cứu và dựa vào những nguồn tin kiểm tra được và những nghiên cứu này cho phép ông nói chỉ có thảm sát do Mỹ nguỵ tạo xẩy ra vào tháng 4, 1968 tại Huế, nhất định là thế.

Nếu rành tiếng Việt có lẽ Zachary cũng phải giơ tay lên trời mà than “Thôi, bỏ đi tám.” Tất cả sự kiện lịch sử, thông tin hiện nay đã chứng minh một cách thuyết phục là những sinh viên Mỹ đã đặt vấn đề đúng đắn và chuẩn xác. Tất cả lý luận và thông tin của giáo sư Lê có lẽ chỉ dựa vào một cước chú trong bài diễn văn của Nixon năm 1969 về cuộc “Việt Nam hoá chiến tranh”. Đó là một cước chú đầy thành kiến của biên tập viên đặt vào tài liệu và là “nguồn” duy nhất hậu thuẫn cho lý luận của Dr. Lê. Có đáng quan tâm xem xét thông tin đó hay không? Zachary tự hỏi, và hẳn anh đã có câu trả lời.

Nói tóm lại giờ học sử ban sáng hôm ấy quả rất là bực bội, chán nản đối với Zachary và bạn cùng khoá. Một lúc sau khi đã khẳng định về cuộc “Thảm sát tháng 4 (1968) ở Huế”, giáo sư Nguyễn Đình Lê quay sang phỉ báng chính quyền Sài Gòn. Zarchary hỏi giáo sư Lê, nếu chính quyền miền Nam tệ hại thế thì tại sao người dân miền Nam đã không đứng lên theo lời kêu họi “Tổng khởi nghĩa” như Việt Công trông đợi trong cuộc tổng công kích hồi Tết Mậu Thân. Một lần nữa, “thầy” Lê lại múa bài gót mềm, lạng quanh câu hỏi, không trả lời và nói đến những cuộc nổi dậy khác. Giáo sư Lê nói thêm, trước Tết Mậu Thân có đến 80% dân miền Nam ủng hộ Việt Cộng. Sau đó giáo sư lại đính chính, ông nói rằng con số 80% là số liệu của của riêng ông, không từ một tài liệu hay sách vở nào sất.

Dường như không cảm thấy được thuyết phục cho lắm và sợ “thầy” Lê hiểu lầm nên anh sinh viên trẻ Zachary, đã đặt lại câu hỏi một lần nữa. Lần này giáo sư tiến sĩ khoa Sử vẫn lập lại con số 80% và cho rằng dù được dân chúng hết mình ủng hộ như thế nhưng không có cuộc “Tổng nổi dậy” vì sức mạnh chung của quân Mỹ và quân lực VNCH quá lớn. Câu trả lời nghe cũng tạm ổn, theo Zachary, nhưng đã có 80% dân số (gần 20 triệu người) ủng hộ, lại có hoàn cảnh thuận lợi như Tết Mậu Thân thì hẳn đã phải có cuộc tổng khởi nghĩa đi theo Việt Cộng lật đổ chế độ Sài Gòn rồi. Dr. Lê tiếp tục, “Thất bại của Việt Cộng trong cuộc tổng tấn công 1968 khiến số dân miền Nam ủng hộ CSVN tuột xuống chỉ còn 50% và nhiều người chủ trương trung lập.” Nghe tàm tạm, Zachary nhủ thầm, nhưng không hoàn toàn như thế đặc biệt là sau khi đã nghe bài “thầy” giảng và cãi bướng ban sớm.


Vài nét sơ qua về “thầy” Nguyễn Đình Lê

Bắt đầu viết các bài báo khoa học từ năm 1985 - Chiến thắng Cát Bi, Kỷ yếu Hội nghị “Quá trình hình thành phát triển thành phố và đặc tính người Hải Phòng”. Hải Phòng, 1985 - và giáo trình, chuyên khảo, sách tham khảo từ năm 1986 - Lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản thành phố Hà Nội, (viết chung.)

Trong suốt 30 năm “công tác” tại đại học, giáo sư Lê viết được tất cả 9 bài báo xếp trong mục “khoa học” và 3 thuộc loại chuyên khảo, tham khảo. Dĩ nhiên cả 12 bài vừa kể đều không đăng tải ở bất kỳ tạp chí khoa học nào trên thế giới; Hai trong 12 tác phẩm của Dr. Lê là bài viết về Đảng của ông, “Câu hỏi và đáp án lịch sử Đảng 1954 - 1986” và “Lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản thành phố Hà Nội”.

Còn đi B “đánh cho Mỹ cút đánh cho nguỵ nhào” ở những năm 20 tuổi, giáo sư Lê đã đi học nghiên cứu Sử ở đâu, và khi nào để bây giờ là Phó Giáo sư dậy Mỹ? Có lẽ ông là học sinh giỏi cỡ ông cựu công an cử nhân luật hiện là Thủ tướng CHXHCNVN.

Trở lại các công trình khoa học của Dr. Lê, trong cả 9 bài báo khoa học và 3 giáo trình, chuyên khảo, sách tham khảo mà giáo sư là tác giả hay có cộng tác viết, không có một nghiên cứu nào về cuộc “Thảm sát tháng 4 (1968) ở Huế” như ông đã tuyên bố vung vít với sinh viên của cuộc Hôi thảo Thế giới tại Hà Nội hè năm ngoái.

Những tuần trước Tết, khi nhà nước CHXHCNVN đang rầm rộ chuẩn bị kỷ niệm 40 năm “Tổng tiến công - nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968”, người viết đọc được một một loạt bài nhận định như Đánh giá ‘Tổng tiến công, Tổng nổi dậy’ (7), Thảm sát Tết Mậu Thân Tại Huế (8), và “Thanh niêm năm 2008 với Mậu Thân 1968 (9),...

Đọc bài của các tác giả Trần Trung Thực, nhóm Thảo & Xuân, Đào Thắng, Lê Vĩnh Nghiêm,v.v... (đều là những thanh niên rất trẻ đang theo học ở Khoa Sử hay Khoa Sư Phạm tại đại học Việt nam) như thấy mùa Xuân đang về với đất nước. Những thanh niên Việt Nam hôm nay đang thực sự can đảm tự đặt cho mình những câu hỏi về Tết Mậu Thân và lịch sử nói chung rồi từ đó đi tìm câu trả lời dù dù đang sống trong nước dưới sự cai trị độc tài, độc đảng hay đang ở nước ngoài. Họ có nhiều cơ hội, phương tiện kỹ thuật và nhất là không nặng gánh gồng, hệ luỵ với quá khứ (hay đảng tịch) để tự đi tìm và hiểu rõ hơn về lịch sử cận đại về cuộc nội chiến mà thế hệ cha anh đã trải qua. Thử đọc vài đoạn của những sinh viên Việt Nam 2008 viết về Thảm sát Mậu Thân ở Huế.

Sau “tổng công kích” (3 đợt) là “tổng tháo chạy”

Hàng trăm ngàn sinh mạng của thanh niên (chủ yếu là ở miền bắc) đã bị nướng vào cuộc chiến chỉ trong vòng một tháng. Chúng tôi đã tự kiểm tra bằng cách xem mộ chí trong một số nghĩa trang liệt sĩ: số người chết vào thời điểm “tổng tấn công và tổng khởi nghĩa - Mậu Thân 1968” quả là rất nhiều so với số chết trước đó và sau đó.

...
Có thể kết luận rằng sau khi “tổng công kích” (3 đợt) là cuộc “tổng tháo chạy”. Thất bại về quân sự là hết sức to lớn.

...
Thứ hai, đó là không có chuyện “khởi nghĩa” hay “nổi dậy” của quần chúng, nhân dân.

...
Thứ ba, chuyện thảm sát ở Huế. Đối với chúng tôi hôm nay thì đã rõ “như ban ngày. Vấn đề là đảng ta (đang mê mải xây dựng CNXH) liệu sẽ đến lúc buộc phải công nhận hay không mà thôi.

(Trích Thanh niên 2008 với Mậu Thân 1968, (10), Đào Thắng, Lê Vĩnh Nghiêm, sinh viên sư phạm).

Quả thật, chuyện “thật”, “giấu” và “bịa” cứ đan xen, hoà quyện nhau rót vào tai dân miền bắc.

Tóm lại, thế hệ chúng tôi nếu tò mò muốn biết những điều còn bị che dấu hoặc bịa đặt, cần tốn công tìm hiểu nhiều hơn nữa. Dễ nhất là hỏi các thế hệ trước và tự gạn lọc; đồng thời tìm những tài liệu tin cậy, khách quan.

(Trích Đánh giá “Tổng tiến công, tổng nổi dậy”, Trần Trung Thực - sinh viên khoa Sử - nhóm T&X, Jan 18, 2008.)

So với với tư duy lịch sử và trách nhiệm công dân của Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Đình Lê, các sinh viên Việt Nam 2008 đã vượt xa “thầy” cả một chặng đường dài.

Hy vọng Princeton Global Seminar ở năm 2017 sẽ có các giáo sư Trần Trung Thực và nhóm T&X cũng như các giáo sư Đào Thắng, Lê Vĩnh Nghiêm giảng khoá. Được như thế thì may mắn cho sinh viên Mỹ biết chừng nào. Đó cũng là điều đáng mừng cho cả nước Việt Nam, nếu giấc mộng con này thành sự thật.

© DCVOnline

Online: http://snipurl.com/215t0  [www_danchimviet_com] March 3, 2008

(1) Princeton Global Seminar, Hanoi, Vietnam. Online: http://snipurl.com/20oof [www_princeton_edu], 28/02/2008
(2) Sights, Sounds, and Smells of Hanoi…, Zachary Ruchman. Online: http://snipurl.com/20oot [www_princeton_edu], 28/02/2008
(3) Treason and Propaganda, Zachary Ruchman, June 30, 2007. Online: http://snipurl.com/20s46 [blogs_princeton_edu], 28/02/2008
(4) Cover-ups, Zachary Ruchman. Princeton Global Seminar, July 11, 2007. Online: http://snipurl.com/20op2 [blogs_princeton_edu], 28/02/2008
(5) Đại học Quốc gia Hà Nội. Online: http://peek.snipurl.com/20oo8 [news_vnu_edu_vn], 29/02/2008
(6) How to rescue a downed pilot, Zachary Ruchman Archives. Online: http://snipurl.com/20s46 [blogs_princeton_edu], 28/02/2008
(7) Đánh giá “Tổng tiến công, tổng nổi dậy”, Trần Trung Thực - sinh viên khoa Sử (nhóm T&X), Jan 18, 2008. Online: http://snipurl.com/20osr [mangykien_wordpress_com], 28/02/2008
(8) Thảm sát Tết Mậu Thân Tại Huế, Nhóm T&X, Jan 20, 2008. Online: http://snipurl.com/20ota [mangykien_wordpress_com], 28/02/2008
(9) Thanh niên 2008 với Mậu Thân 1968, Đào Thắng, Lê Vĩnh Nghiêm, sinh viên sư phạm. Online: http://snipurl.com/20s4u [mangykien_wordpress_com] , 28/02/2008.
(10) Thanh niên 2008 với Mậu Thân 1968, Đào Thắng, Lê Vĩnh Nghiêm.