Chăn vịt gây lây lan cúm gia cầm

Khoảng 1.400 con vịt Peking chen chúc trong 4 lồng dài trên thuyền dùng làm taxi chở gia cầm đến ăn lúa rớt sau mùa gặt ở khắp miền Nam đồng bằng sông Cửu Long. Đây là thói quen của người chăn nuôi có tự ngàn xưa đã giúp nghề nuôi vịt và mùa màng.

Cách nuôi vịt này giúp lây lan bệnh cúm gia cầm xuyên 8 tỉnh miền Nam trong vòng một tháng và hiện nay đã bị cấm.

Nhà nước Việt Nam đã cấm di chuyển tất cả loại vịt sau khi vi khuẩn H5N1 tái xuất hiện tháng trước, sau một năm không hoạt động. Tất cả vịt bắt được trên đường di chuyển có thể bị tịch thu, thiêu huỷ dù đã hay hay chưa được chích ngừa.

Chân đất, đứng trên bờ sông, Ngô Hồng Hanh, 57 tuổi, nói: “Tôi chăn vịt kiểu này đã hơn 30 năm nay, làm sao bỏ được vì đây là nguồn thu nhập chính của tôi.”

Cúm gia cầm thường bộc phát vào những tháng mùa đông khi thời tiết bắt đầu trở lạnh. Vi khuẩn H5N1 vừa xuất hiện lại ở ở Nam Hàn, Japan, Thailand, Nigeria, Trung Quốc và Hong Kong. Cúm gà tiếp tục giết người ở Indonesia, vùng có thiệt hại lớn nhất thế giới với 62 người đã chết; tại Ai Cập từ tháng vừa qua cũng có 4 người thiệt mạng.

Giới chức y tế Việt Nam phát hiện đợt cúm gà bắt đầu công phá xuyên vùng đồng bằng miền Nam từ tháng trước đã giết hay buộc phải huỷ diệt 40.000 gia cầm nhưng vẫn kho6ng ngăn được dịch cúm lan tràn. Giới chức Việt Nam quy lỗi cho nông dân không chích ngừa cho gia cầm và chăn vịt miền xa (như ông Hanh). Chíc ngừa phân nào ngăn chận nạn cúm lây lan; tuy thế người ta vẫn phải chích ngừa cho vịt vài lần mỗi năm.

Chi Cục Trưởng Thú Y Tỉnh Kiên Giang , Đinh Công Thận, cho hay “Chúng tôi có thể ngăn chận cúm lây lan nếu chúng tôi thành công không cho vịt di chuyển từ nơi này sang nơi khác. Nhà nước muốn thay đổi cách nuôi vịt này, nhưng tôi không nghĩ chúng tôi có thể thay đổi một sớm một chiều.”

Chính quyền đã đặt các trạm gác dọc đường sông ngăn chận gia cầm vào tỉnh. Đã có 4 thuyền chở khoảng 5.400 con vịt bị giới chức huyện Vĩnh Thuận chận lại, nhưng viên chức chính quyền cũng khó gác tất cả ngõ ngách kinh đào chằng chịt khắp vùng châu thổ miền Nam.

Chuyên gia quốc tế nghĩ khác. Họ cho rằng không nhất thiết phải ngăn chận thói quen đưa vịt đi ăn xa nếu nhà nước có thể theo dõi và chích ngừa cho vịt.

Jeff Gilbert, một chuyên gia Thú Y làm việc với Tổ chức Lương Nông LHQ nói, “Đó là một hệ môi sinh tốt, một cách chăn nuôi tốt, nhưng vẫn có thể gây lây lan nạn cúm gia cầm do đói cần phải xét lại.”

Thế giới đã khen ngợi thành công của Việt Nam trong đợt ngăn chận đợt cúm gà năm 2003. Một chiến di/ch chính ngừa gia câm toàn quốc cộng với cương quyết của nhà nước đã chận đứng nạn cúm sau khi 42 người thiệt mạng. Không có trận cúm nào bùng nổ trong năm 2006, và cũng không có thiệt hại nhân mạng trong từ tháng 11 năm 2005.

Cả gần 2 năm, nhà nước cấm không cho đưa thêm vịt con vào Việt nam vì không có thuốc chích ngừa như thuốc ngừa cúm cho gà con. Vịt con không được chích ngừa cho đến khi đủ 14 ngày, và đa số vịt tuổi đó đã rời nông trại ra chợ thịt, ở đó vịt non dễ bị nhiễm cúm.

H5N1 đã làm thiệt mạng 163 người trên toàn thế giới nhưng vẫn không dễ gây bệnh cho người. Chuyên gia y tế vẫn e ngại H5N1 có thể biến thể thanh loại dễ lây lan giữ người ga6y nạn dịch toàn cầu. Từ trước đến nay, tất cả nạn nhân đều lây cúm từ gia cầm mang bịnh.

Sư lây lan rộng lớn từ trước đến nay, theo các chuyên gia y tế, vì cá loại chim di trú và sự di chuyển hàng loạt các loại gia cầm, kể cả việt lén lút đưa gà vịt qua biên giới. Vịt thuộc loại gia cầm nguy hiểm vì chúng không lộ dấu hiệu bịnh cúm và lây lan vi khuẩn khi phóng uế.

Đây cũng là điều Nguyễn Văn Muôn nghĩ đến khi ông chân trần bì bõm giữa sình lầy trong ruộng lúa đầy lông và phân vịt. Lương tháng 31 USD, chăn 900 con vịt ăn lúa rớt ở ruộng các xa trại đến 45 cây số.

“Tôi đã nghe đến cúm gà, và tôi cũng hơi sợ,” nhún vai dưới ánh nắng gay gắt giữa trưa, Muôn nói, “Nhưng tôi phải làm việc kiếm ăn.”

© DCVOnline

Online: http://snipurl.com/3jeu3 [dcvonline_net], January 25^th, 2007