Ông giáo sư C5

Tản mạn một chuyến đi (6)

Ở Sài Gòn đã hơn hai tuần, dường như đã hơi quen với nắng, với bụi ở đây! Nhưng sinh hoạt khác thường trong những ngày Sài Gòn làm người ta chóng mệt dù di chuyển bằng xe, có người đưa đón; đi vào đi ra thành phố cũng không kể là xa được, thế mà mệt xác, dờ dật cả phần hồn. Ngày tắm hai bận là chuyện thường.

Sáng nay lại chuẩn bị một chuyến đi không xếp đặt. Lân, con ông anh họ nhưng trạc tuổi mình, tự động thu xếp để một người bạn đến đón cô chú đi thăm vườn lan ở tận Hóc Môn.

- À, Lân nghe cô Thảo thích trồng hoa, làm vườn nên thu xếp để cô chú lên xem vườn lan của người bạn thế thôi. Biết đâu trong câu chuyện nảy sinh ra những điều hay thì cũng tốt thôi.

Xe đã đến đợi ngoài cổng với chú em và một người lạ mặt, có lẽ bạn Lân.

Sau vài câu xã giao trao đổi, mọi người lên xe lên đường đi về Hóc Môn.

Anh Hầu, ông giám đốc điều hành vườn hoa của công ty trên vùng cao nguyên, xấp xỉ lục tuần. Màu da anh xạm nắng, nét mặt tương đối khỏe mạnh, giọng người miền Bắc, ăn nói nhanh nhẹn.

- Thưa anh vào làm việc trong này đã lâu chưa?

- Cũng lâu rồi, từ ngay ngày hoà bình đấy.

- Sống ở đây lâu, anh thấy Sài Gòn thay đổi nhiều chứ? Anh không làm việc với cơ quan nhà nước à?

Cười xòa, anh Hầu trả lời như đã quen chuẩn bị nói chuyện với Việt kiều :

- Xin lỗi anh trước nhé. Anh đi lâu mới về, hẳn có nhiều suy nghĩ, thắc mắc; tuy thế xin anh đừng hỏi “tại sao” vì tôi không trả lời được đâu. Tôi có hơn ba mươi năm tuổi đảng nhưng thằng con vẫn phải đi bộ đội dù đã quá tuổi. Đấy mới chỉ là một thí dụ mà tôi đoan chắc anh không hiểu tại sao.

Câu chuyện dọc đường lan man quanh việc trồng trọt, gây hoa, cấy giống.

- Thế các anh dùng phân bón nước ngoài hay chế tạo trong nước.

- À, chúng tôi có khâu sản xuất phân bón. Về diện kỹ thuật, xin anh nói chuyện với anh Hiền, anh ấy tốt nghiệp ở Kiev về môn sinh học. Anh Hiền là chủ tịch hội đồng quản trị.

Xe đã đỗ hẳn lại. Vườn ương lan khoảng ba, bốn trăm mét vuông. Kế đến, một gian nhà nhỏ dùng làm khu sản xuất phân hoá chất. Tương tự những sinh hoạt lao động khác đã thấy ở Sài Gòn, an toàn lao động có lẽ không phải là ưu tiên, ưu tư của cả chủ lẫn thợ. Người cắt cây ngay trên đại lộ, đầu đội mũ nhựa an toàn, tay không găng và chân trần thoăn thoắt trên ngọn. Tương tự, nhân viên sản xuất ở đây không đeo kính bảo hộ mắt, cũng chẳng có găng. Phòng sản xuất dùng cửa sổ làm nơi chuyển đổi khí thở tự nhiên. Trên thềm, chất thải hoá chất tràn từ nồi pha chế ra đến đường đất. Có lẽ ở Sài Gòn, công nhân viên cũng chẳng mấy người có bảo hiểm lao động.

Chúng tôi trò chuyện ngay hàng hiên trước văn phòng chính của vườn lan. Hiền trạc bốn mươi ngoài. Diện mạo tươi sáng, có lẽ nhờ chiếc nón lá rộng vành che đỡ nắng miền Nam. Tuy vẫn liên lạc với viện khảo cứu sinh học, Hiền không còn phụ trách giảng dậỵ Anh để toàn thì giờ vào việc kinh doanh.

Lật xem album hình ảnh của vườn hoa gần mười mẫu ở vùng cao nguyên miền nam trung phần, nghĩ bụng:

- Ông giáo sư trẻ sao có lắm ruộng, nhiều đất thế!

Lần đầu gặp khách phương xa, anh Hiền có vẻ tự nhiên, thoải mái trong câu chuyện; hỏi và trả lời thẳng thắn từ những khó khăn trong việc đăng ký công thức mới với chính phủ để dược phép sản xuất đến những thiếu sót trong vấn đề quản trị, khuyến khích nhân viên, hệ thống phân phối hàng hoa hay phát triển thị trường. Câu chuyện chuyển hướng:

- Theo anh nghĩ, còn bao lâu nữa đất nước sẽ giảm được nhiều khó khăn các anh đang phải đối phó?

- Thế hệ chúng tôi không đồng ý với lãnh đạo hiện nay đâu! Mười năm nữa thôi, chúng tôi tin, sẽ thấy thay đổi, tiến bộ, và cải thiện thực tế.

Mười năm nữa thôi! Hôm nói chuyện với những người bạn cũ, đứa bảo hai mươi năm, người cần hai thế hệ. Có lẽ viễn kính nhìn tương lai của mỗi người là hàm số thuận với độ tiếp cận và độ hiểu rõ hệ thống, chế độ hiện tại?

Ðợi mười năm hay đợi hai thế hệ? Đời người ngắn, lịch sử lại quá dài. Chả trách được khi người ta đòi thay đổi, đòi tiến bộ để dân giầu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh thực sự chứ không phải chỉ thấy trong mơ hay trên biểu ngữ, khẩu hiệu ngoài đường phố.

Ghi lại vào tháng 2, 2002

© DCVBlogs