Luật "rửa tội" của Ba Lan làm giới ký giả lo lắng
Joanna Najfeld - Phan Tường Vi lược dịch
Các ký giả phải bạch hóa về qúa khứ của mình và phải thừa nhận nếu trước đây đã từng được cơ quan mật vụ thời cộng sản tuyển dụng, theo một luật Thanh Lọc mở rộng mới của Ba-Lan, có hiệu lực từ 15/03/2007. Luật này làm cho một số ký giả có phản ứng lo sợ và họ lựa chọn cách tẩy chay.
Đạo luật Thanh Lọc mới của Ba-Lan yêu cầu các ký giả phải công khai về quá khứ hợp tác nếu họ đã hợp tác với mật vụ thời cộng sản, đã gặp phải sự chống đối mãnh liệt từ một số ký giả, đặc biệt là những người đã có liên hệ với những nhóm vốn có truyền thống chống đối tiến trình khó khăn nhằm xóa bỏ tàn dư của chế độ cũ ở Ba-Lan
 |
| Ký giả cánh trái: Daniel Passent và Krzysztof Teodor Toeplitz Nguồn: DCVOnline |
Đạo luật Thanh Lọc mới của Ba-Lan yêu cầu các ký giả phải công khai về quá khứ hợp tác nếu họ đã hợp tác với mật vụ thời cộng sản, đã gặp phải sự chống đối mãnh liệt từ một số ký giả, đặc biệt là những người đã có liên hệ với những nhóm vốn có truyền thống chống đối tiến trình khó khăn nhằm xóa bỏ tàn dư của chế độ cũ ở Ba-Lan
Một nhóm ký giả, nổi tiếng nhất từ nhật báo Gazeta Wyborcza và những chi nhánh của nó ở Balan, tờ báo vốn có khuynh hướng cấp tiến và có truyền thống chống lại sự rửa tội, đã tuyên bố ý định của họ là sẽ tẩy chay đạo luật mới này mà theo đó họ phải xác nhận trên giấy trắng mực đen là họ có đã từng được tuyển dụng bởi an ninh cộng sản hay không trong cái thời trước khi Ba-Lan chuyển mình qua chế độ dân chủ.
Nhằm ngăn việc thực thi những điều lệ xét lại, các ký giả ở Gazeta Wyborcza được hướng dẫn làm thế nào để tẩy chay luật này. Đây là một cách tạo áp lực thúc đẩy chấp nhận cái khuynh hướng chống-bạch hóa của tờ báo này, theo lời ông Piotr Palka của tờ nhật báo Rzeczpospolita, là người đã điều tra tình hình ở Gazeta Wyborcza:
Nhằm ngăn việc thực thi những điều lệ xét lại, các ký giả ở Gazeta Wyborcza được hướng dẫn làm thế nào để tẩy chay luật này. Đây là một cách tạo áp lực thúc đẩy chấp nhận cái khuynh hướng chống-bạch hóa của tờ báo này, theo lời ông Piotr Palka của tờ nhật báo Rzeczpospolita, là người đã điều tra tình hình ở Gazeta Wyborcza:
Chúng tôi tìm thấy một bản hướng dẫn ban hành trong nội bộ mà ban quản trị tờ nhật báo Gazeta Wyborcza gởi cho các ký giả của mình. Trong bản hướng dẫn này, Gazeta Wyborcza bày thật rõ cách tránh né những luật lệ mới về qúa trình xét lại hay “rửa tội” trong các ký giả, như vậy, nói khác đi, làm thế nào để che dấu sự dính dáng của họ với tình bào cộng sản trong quá khứ.
Đây không phải là lần đầu tiên nhật báo Gazeta Wyborcza đã cố áp đặt khuynh hướng chống rửa tội của mình lên nhân viên. Đây là một ví dụ điển hình về việc cản trở báo chí độc lập trong thời đại này, ông Piotr Palka của nhật báo Rzeczpospolita nói tiếp như trên.
“Đây là lý do, tại sao ông Roman Graczyk, một trong những ký giả gạo cội của tờ Gazeta Wyborcza đã phủi áo ra đi - vì ông bị áp lực phải chấp nhận cái lập trường chống rửa tội của tờ báo, mà chính ông ta không đồng ý. Để giữ được thái độ độc lập của mình, ông bỏ tờ Gazeta Wyborcza.”
Trong một cuộc phỏng vấn trên nhật báo Dziennik với một sử gia được kính nể của Đại học Jagiellonian ở Krakow và là nhân viên của Viện Bảo Tàng Quốc Gia Ba Lan (Institute of National Remembrance), viện chuyên nghiên cứu qúa khứ cộng sản của Ba Lan, ông Antoni Dudek, đã nói rằng hai nhóm người quan trọng nhất và được chế độ cộng sản sử dụng nhiều nhất là giới tu sĩ và ký giả.
Trong khi qúa trình xét lại trong nhà thờ được tiến triển thuận lợi thì trong giới báo chí lại có sự bất ổn với một số người kêu gọi tẩy chay phương cách này. Đồng thời, các tài liệu của thời cộng sản cho thấy rằng nhiều nhân viên tình báo trước đây nay ở độ tuổi 40 vẫn đang hành nghề và có ảnh hưởng đến dư luận ở tầm cỡ quốc gia và thậm chí thế giới. Họ có thể chọn ủng hộ cuộc tẩy chay với hy vọng là qúa khứ xấu xa của họ không bị phanh phui, ông Antoni Dudek nói:
“Một số người trong nhóm này, những người mà có một lý lịch cá nhân hợp tác với chế độ cộng sản, coi cuộc tẩy chay như là một cơ hội để tránh khai báo quá khứ của mình.”
Các nước cộng sản trước đây như Romania hiểu được tính cấp thiết của việc bạch hóa nhưng liên hệ không minh bạch giữa truyền thông với chế độ củ. Stejarel Olaru, cố vấn của thủ tướng Romania về an ninh quốc gia nói:
“Chúng ta phải biết càng nhiều càng tốt về giới báo chí. Việc này vô cùng quan trọng vì các ký giả là những người liên quan nhiều đến những cuộc tranh luận công cộng trong các nước đã từng theo cộng sản như chúng ta. Chúng ta cần biết họ làm gì trước khi chế độ cộng sản sụp đổ. Trước hết chúng ta phải biết về các ký giả bởi vì họ vẫn còn làm việc trong ngành truyền thông hôm nay và vì vậy ý kiến của họ vẫn còn rất quan trọng. Nếu trước năm 1989 họ bị bắt buộc phải hợp tác với chế độ cộng sản, chúng ta cần biết nếu chuyện này vẫn còn tiếp diễn cho đến hôm nay trong các hoạt động tình báo mới.”
Trong vòng mấy tháng qua, sự việc được đưa ra ánh sáng là hai nhân vật quan trọng của các kênh truyền hình thương mại chính của Ba-Lan: Milan Subotic của TVN và Zygmunt Solorz của Polsat đã từng là nhân viên tình báo của cộng sản. Những ký giả có tiếng tăm và khuynh tả, cấp tiến khác như Daniel Passent của tuần báo POLITYKA tự do và một bình luận viên kiêm ký giả Krzysztof Teodor Toeplitz khuynh tả cũng bị phanh phui là đã từng làm tình báo cho cộng sản.
© DCVOnline
Nguồn:
Poland's new 'lustration' law has some journalists nervous Polish Radio External Service- Joanna Najfeld
“Đây là lý do, tại sao ông Roman Graczyk, một trong những ký giả gạo cội của tờ Gazeta Wyborcza đã phủi áo ra đi - vì ông bị áp lực phải chấp nhận cái lập trường chống rửa tội của tờ báo, mà chính ông ta không đồng ý. Để giữ được thái độ độc lập của mình, ông bỏ tờ Gazeta Wyborcza.”
Trong một cuộc phỏng vấn trên nhật báo Dziennik với một sử gia được kính nể của Đại học Jagiellonian ở Krakow và là nhân viên của Viện Bảo Tàng Quốc Gia Ba Lan (Institute of National Remembrance), viện chuyên nghiên cứu qúa khứ cộng sản của Ba Lan, ông Antoni Dudek, đã nói rằng hai nhóm người quan trọng nhất và được chế độ cộng sản sử dụng nhiều nhất là giới tu sĩ và ký giả.
Trong khi qúa trình xét lại trong nhà thờ được tiến triển thuận lợi thì trong giới báo chí lại có sự bất ổn với một số người kêu gọi tẩy chay phương cách này. Đồng thời, các tài liệu của thời cộng sản cho thấy rằng nhiều nhân viên tình báo trước đây nay ở độ tuổi 40 vẫn đang hành nghề và có ảnh hưởng đến dư luận ở tầm cỡ quốc gia và thậm chí thế giới. Họ có thể chọn ủng hộ cuộc tẩy chay với hy vọng là qúa khứ xấu xa của họ không bị phanh phui, ông Antoni Dudek nói:
“Một số người trong nhóm này, những người mà có một lý lịch cá nhân hợp tác với chế độ cộng sản, coi cuộc tẩy chay như là một cơ hội để tránh khai báo quá khứ của mình.”
Các nước cộng sản trước đây như Romania hiểu được tính cấp thiết của việc bạch hóa nhưng liên hệ không minh bạch giữa truyền thông với chế độ củ. Stejarel Olaru, cố vấn của thủ tướng Romania về an ninh quốc gia nói:
 |
| Zygmunt Solorz và Milan Subotić Nguồn: DCVOnline |
Trong vòng mấy tháng qua, sự việc được đưa ra ánh sáng là hai nhân vật quan trọng của các kênh truyền hình thương mại chính của Ba-Lan: Milan Subotic của TVN và Zygmunt Solorz của Polsat đã từng là nhân viên tình báo của cộng sản. Những ký giả có tiếng tăm và khuynh tả, cấp tiến khác như Daniel Passent của tuần báo POLITYKA tự do và một bình luận viên kiêm ký giả Krzysztof Teodor Toeplitz khuynh tả cũng bị phanh phui là đã từng làm tình báo cho cộng sản.
© DCVOnline
Nguồn:
Poland's new 'lustration' law has some journalists nervous Polish Radio External Service- Joanna Najfeld
Leave a comment