Một chuyến đi Siem Reap (2/3)

Sự tích Khuấy biển sữa ở cổng nam Angkor Thom

Điện Bayon

Chính giữa Angkor Thom là điện Bayon, xây trong 20 năm và là dinh thự lớn nhất ở vùng Angkor. Nhìn từ ngoài, Bayon là một quần thể lâu đài có vẻ hỗn loạn với vô số ngôi tháp và tượng thần chạm trổ rối mắt. Các tổ chức quốc tế chuyên trách bảo tồn Bayon đã ước tính có đến hơn 200.000 khối đá nặng hàng tấn được dùng để xây dựng đền. Kiến trúc rối loạn của Bayon phản ảnh thay đổi trong niềm tin. Sau khi người Chàm cướp phá Angkor năm 1177, Jayavarman VII tuyên bố Ấn giáo đã thất bại và ông cải đạo sang Phật giáo đại thừa. Khi đó Bayon đang xây dựng dở dang, vì thế phần nền chịu ảnh hưởng Ấn giáo, nhưng bên trên mang phong cách Phật giáo. Sau khi ông mất, con và cháu ông trở lại Ấn giáo và dùng Bayon làm đền thờ, phá hủy các pho tượng cũ, thay thế vào đó là hình tượng Ấn giáo.

Đáng chú ý nhất ở điện Bayon là những hình chạm nổi, tuy không tinh xảo như ở Angkor Wat, nhưng sống động hơn. Bờ tường bên ngoài mô tả các trận đánh giữa hai dân tộc Chàm và Khmer, hình ảnh các đoàn tù binh Chàm đi từng hàng, dây thừng trói quanh cổ, và vua Jayavarman VII cỡi voi trong chiến thắng. Bức tường phía trong chạm khắc huyền thoại Ấn giáo và các sinh hoạt đời thường, như họp chợ, nấu ăn, đá gà, cảnh xây dựng đền đài, ngư phủ quăng lưới, người leo cây dừa... Như mọi ngôi đền khác tại vùng Angkor, Bayon không thể thiếu vô số hình ảnh vũ nữ apsara hiện diện khắp nơi, ở thân cột và trên đầu cửa.

Thềm Voi và Thềm Vua Hủi

    Rời cửa đông Bayon đi lên hướng bắc khoảng 1km sẽ đến Thềm Voi (Elephants Terrace) cao khoảng 3m, xây cuối thế kỷ 12, chịu ảnh hưởng Phật giáo, với hình hàng đàn voi và quái thú khắc dọc theo tường thềm. Hai bên bậc thang lên thềm có những tượng voi đứng nghiêm chào. Các nét chạm và hình tượng nơi đây khá đơn giản, khác hẳn với kiểu cách tỉ mỉ của Bayon. Ngày xưa Thềm Voi là chỗ để hoàng gia tổ chức lễ hội và xem diễn hành hoặc xử tử tội nhân.

Tượng Vua Hủi

Ngay sát phía bắc là Thềm Vua Hủi (Leper King Terrace). Tường thềm chạm hàng đoàn vũ nữ ngồi múa, hàng dưới cùng là rắn naga bảy đầu. Hình chạm nơi đây được khắc sâu và đẹp không kém các bức chạm trong Bayon. Trên thềm có tượng Vua Hủi mang phong cách Phật giáo. Không ai rõ vì sao tượng có tên đó. Có người cho rằng pho tượng được tìm thấy trong tình trạng mốc meo như người bị bệnh phong. Người khác cho rằng đó là tượng của một ông vua hủi có thật trong lịch sử. Pho tượng hiện nay là bản sao của tượng thật đang được cất giữ trong viện bảo tàng ở Phnom Penh. Tuy thế vẻ đẹp nó cũng đủ lôi cuốn bọn đạo tặc đến nỗi đã vài lần bức tượng bị cưa đầu.

Đối diện Thềm Voi là bãi đất trống, xa hơn nữa là Prasats Suor Prat gồm 12 ngọn tháp gần như đồng dạng và khá đơn giản. Anh lái tắc xi giải thích rằng đó là nơi cư ngụ của 12 bà vợ của vua, nhưng cũng có người cho rằng đó là nơi để giải quyết các vụ tranh tụng hoặc tội phạm. Các bên liên hệ sẽ bị nhốt trong tháp vài ngày. Khi được thả ra, kẻ nào suy nhược sẽ bị xem như thua cuộc hoặc phạm tội vì đó là phán quyết của thần linh.

Ta Keo

Rời khu đền Angkor Thom bằng cửa đông sẽ gặp Ta Keo, một ngôi đền năm tầng xây dựng xong vào cuối thế kỷ thứ 10 để dâng lên thần Shiva. Ta Keo là ngôi đền đầu tiên được xây hoàn toàn bằng sa thạch, nhưng không được chạm trổ. Nguyên do là lúc xây xong, ngôi đền bị sét đánh nên vua Jayavarman V ra lệnh bỏ dở dang vì tin rằng đấy là điềm gở. Sau khi choáng ngợp vì những chạm trổ rối mắt ở Bayon, Ta Keo cho khách du lịch những phút thư giãn trong khi chiêm ngưỡng vẻ vĩ đại và kỳ công của những tảng đá lớn xếp chồng lên nhau hoặc những bức tường gạch dài và thẳng tắp quanh đền giữa rừng cây xanh tốt bao quanh.

Đền Ta Keo