Lạm phát ở Việt Nam: ai lãnh búa?
Roger Mitton - Nguyên Hân chuyển ngữ
 |
| Người dân lam lũ buôn bán ve chai kiếm miếng ăn qua ngày. Nguồn: AFP
|
...Họ là đám đông thầm lặng lớn lao nhất của 85 triệu người dân Việt Nam: những người thợ làm việc ăn lương công nhật ở các công xưởng, những người tài xế, thợ nề thợ hồ và dân lao động chân tay, những người vợ đang làm việc và người về hưu, những cái đám quần chúng với thân phận thấp hèn này và công nhân viên nhà nước. Và họ chẳng vui lòng tí nào, mặc dầu nhiều mặt hàng thực phẩm đang bày bán. Chuyến tàu suốt chuyên chở nhiều hứa hẹn là nền kinh tế Việt Nam đang phát triển tốt đẹp ở Việt Nam tuồng như bỏ họ lại bên đường không thèm đếm xỉa đến.
Roger Mitton - Nguyên Hân chuyển ngữ
Lạm phát ở vùng đông Á châu ảnh hưởng Việt Nam trầm trọng nhất.
HÀ NỘI - Muốn đo lường xem nền kinh tế đang phát triển tốt đẹp ở Việt Nam ảnh hưởng đến người dân như thế nào thì cứ việc ra chợ ở vùng ngoại ô thành phố hay làng quê là biết. Co rút lại vì lạnh, người đi chợ trông đăm chiêu và gấu ó lượn qua lượn lại tìm tòi món hàng vừa gía để mua. Họ là đám đông thầm lặng lớn lao nhất của 85 triệu người dân Việt Nam: những người thợ làm việc ăn lương công nhật ở các công xưởng, những người tài xế, thợ nề thợ hồ và dân lao động chân tay, những người vợ đang làm việc và người về hưu, những cái đám quần chúng với thân phận thấp hèn này và công nhân viên nhà nước. Và họ chẳng vui lòng tí nào, mặc dầu nhiều mặt hàng thực phẩm đang bày bán. Chuyến tàu suốt chuyên chở nhiều hứa hẹn là nền kinh tế Việt Nam đang phát triển tốt đẹp ở Việt Nam tuồng như bỏ họ lại bên đường không thèm đếm xỉa đến.
Họ là những người như cô Nguyễn Thị Hoa, 28 tuổi, điển hình cho một người mẹ trẻ làm việc cần cù, vất vả sáu ngày một tuần ở một công ty dệt ở Hà Nội với đồng lương 70 đô-la một tháng. Chồng cô ta là công nhân ở một nhà máy lắp ráp truyền hình với lợi tức 80 đô-la một tháng. Với đồng lương 150 đô la một tháng cho hai vợ chồng, họ phải trả 60 đô la tiền giữ trẻ và tiền sữa và thực phẩm cho đứa con gái sáu tuổi.
Rồi sau khi trả tiền điện và tiền xăng cho xe gắn máy và những thứ cần thiết linh tinh khác, họ chỉ còn 30 đô-la để tiêu trong một tháng. Một đô-la một ngày cho hai người lớn đang làm việc.
Theo cô Hoa: “Bây giờ, tôi chỉ có thể mua ít thịt cho con gái thôi, chứ không đủ tiền mua cho chồng. Đôi khi tôi bật khóc vì thương chồng, mà không nấu nỗi cho chồng một bữa ăn cho ra hồn.”
Hoàn cảnh của họ không phải là một câu chuyện thương tâm hiếm hoi. Đó là chuyện ngày càng gia tăng cho tầng lớp lao động đại chúng trong xã hội Việt Nam, là những người bị tan gia bại sản vì nền lạm phát bất kham.
Lực lượng thợ thuyền, dân lao động chân lấm tay bùn khốn đốn nhất với nạn lạm phát phi mã đang xảy ra ở Việt Nam. Nguồn: Reuters
Việt Nam giờ có tỉ lệ lạm phát cao nhất vùng đông Á châu. Ở tỉ lệ 14.1 phần trăm (DCVOnline: con số mới nhất là 15.7%), nghĩa là cao gấp hai lần tỉ lệ lạm phát ở nước cạnh tranh gần nhất, Nam Dương (Indonesia), 7.4 phần trăm. Và hiện không có dấu hiệu gì cho thấy tỉ lệ lạm phát này sẽ dừng ở đây. Lạm phát ở Việt Nam tăng 2.4 phần trăm tháng rồi và nó sẽ tăng lên nữa trong tháng này.
Không phải chỉ có người dân lao động chân lấm tay bùn và công nhân hãng xưởng là bị thấm đòn vì chuyện lạm phát này, mà ngay cả thành phần chuyên gia cũng nổi đóa vì công sức học hành ở đại học không giúp họ nhiều để họ có được một lợi tức tương đối cho một đời sống thư thả. Cô giáo Nguyễn Thu Phương ở Hà Nội, 35 tuổi, lương tháng 150 đô-la, nói: “Một năm trước, tôi có thể chuẩn bị một bữa ăn bốn món ngon lành cho gia đình. Giờ thì chỉ nấu hai món thôi cũng đã khó cho tôi rồi.”
Ngay cả cựu phó thủ tướng vốn được kính trọng Vũ Khoan cũng lên tiếng trong một tờ báo địa phương rằng tiêu chuẩn sống căn bản của ông cũng xuống cấp. Ông cho hay: “Vợ tôi than phiền gía cả đắt đỏ mỗi một khi bà đi chợ. Tôi tự nhận thấy điều đó và chúng tôi phải tiết kiệm lại.”
Ngay ở Thành phố Hồ Chí Minh nằm ở trung tâm thương mãi đang phát triển của miền Nam, gía thực phẩm nhảy vọt 24 phần trăm so với tháng Một năm rồi. Và giá cả những mặt hàng cần thiết khác như điện, nước và xăng dầu đã tăng 17 phần trăm trong năm qua. Anh Nguyễn Thế Hải, 25 tuổi, một công nhân ở một nhà máy kỹ nghệ của Nhật Bản nằm gần thành phố Hồ Chí Minh, còn độc thân và chia phòng với nhiều người bạn để sống thu vén tằn tiện với đồng lương của mình.
Anh nói: “Khi tôi bắt đầu làm việc ở đây, lương tôi là 56 đô-la một tháng. Bây giờ, sau ba năm làm việc, tôi lãnh 68 đô-la. Nhưng trong khi lương tôi tăng chút chút, thì tiền nhà và tiền ăn uống cũng như xăng cộ tăng vọt lên 50 phần trăm.”
Gía cả bất động sản thì lên gần đụng trời, khi chủ bất động sản lợi dụng sự thiếu thốn từ nguồn cung cấp và nhu cầu đòi hỏi nhảy vọt gây nên bởi người từ thôn quê đổ về thành thị kiếm việc làm với hy vọng là có đồng lương khá hơn. Người thuê nhà thường bị chủ nhà cho hay khơi khơi là tiền thuê bị tăng gấp đôi, có khi gấp ba, ở được thì ở, còn không thì lo cuốn gói mà đi. Và cái hợp đồng thuê mướn nhà bao giờ cũng chứng minh một cách bất biến là gía trị của nó không bằng một miếng giấy lộn.
Theo anh Hải: “Tôi đã từng hy vọng rằng với sự phát triển kinh tế tốt đẹp mà qúy vị đã từng đọc trên báo chí, tôi sẽ có thể có dư tiền để gởi về quê cho ba mẹ đang gìa yếu của tôi. Nhưng giờ đây đồng lương tôi làm không đủ cho nhu cầu hằng ngày của tôi nữa.”
Một cách chính thức, nạn lạm phát này là một sự hội tụ nhiều yếu tố khó khăn nhập lại. Bao gồm gía xăng dầu tăng, thặng dư ngoại tệ, đòi hỏi tăng lương, dồn dập hàng hóa nhập cảng đắt tiền, sự mất cân bằng cán cân mậu dịch ngày càng tồi tệ hơn - Việt Nam nhập cảng nhiều hơn xuất cảng nhiều - mùa màng thất thoát vì thiên tai bão táp, và bệnh gia cầm và heo long móng kéo dài.
Mười voi có được mấy chút nước sáo khi nền kinh tế tăng trưởng 8.5 phần trăm hằng năm mà đại chúng lao động cùng đinh vẫn tiếp tục cuộc sống "vắt mũi bỏ miệng". Nguồn: DCVOnline
“Chuyên viên chữa lửa của chính phủ” đổ thừa cho cả tá lý do, nhưng họ vẫn không làm nguôi ngoai được những người thợ sống ngắc ngoải với đồng lương chết đói của họ trong tuyệt vọng.
Nhưng cuối cùng rồi, các nước khác như Nam Dương (Indonesia), Thái Lan (Thailand) và Phi Luật Tân (Philippines) cũng có chung vấn nạn cơ mà, nhưng có điều tỉ lệ lạm phát của họ thấp hơn - chỉ bằng nữa tỉ lệ lạm phát Việt Nam.
À ha, nhưng bởi những nước này có một nền kinh tế phát triển ở cấp cao hơn - đây là luận điệu lý sự chủi cùn thường nghe.
Vậy thì Cam bốt (Cambodia), Lào (Laos) và ngay cả Trung Quốc cũng có cùng mức độ phát triển như Việt Nam nhưng tại sao gía cả ở các nước đó tăng nhanh chỉ bằng một nữa của Việt Nam. Điển hình, tỉ lệ lạm phát của Trung Quốc là 6.5 năm rồi.
Ngay cả báo chí của nhà nước cũng mất dần sự kiên nhẫn. Một bài báo mới đây của nhật báo bán chạy nhất nước là tờ Thanh Niên đã tường thuật rằng “những biện pháp nhà nước dùng để kiểm soát gía cả nhảy như ngựa phi đã cho thấy là không hiệu qủa, nó thụ động và khập khễnh trong nền kinh tế thị trường đang hội nhập.”
Điều đó có nghĩa, cấp Bộ đã có những bước để ngăn chận nguồn cung cấp tiền, đóng nút không cho tăng gía thực phẩm và xăng dầu, cấm tạm thời xuất cảng gạo để gia tăng mức độ cung cấp trong nước và cố gắng kìm gía xuống.
Nhưng cần làm nhiều hơn nếu muốn ghìm lại sự bất bình của công chúng ngày càng tăng.
Hôm 1 tháng Một đầu năm nay, lương tháng tối thiểu cho nhân viên nhà nước được tăng từ 28 đô-la lên đến 34 đô-la, và cho những người làm cho các công ty ngoại quốc, thì được tăng từ 34 đô-la lên đến 44 đô-la mỗi tháng.
Người dân lam lũ buôn bán ve chai kiếm miếng ăn qua ngày. Nguồn: AFP
Tuy nhiên, tuồng như những điều đó chỉ là một cái gì đó qúa nhỏ nhoi, qúa muộn màng và (như là hậu qủa) ngay sau đó là một sơn sốt đình công liều mạng của công nhân đi theo.
Cô giáo Nguyễn Thanh Mai, 27 tuổi ở vùng tây bắc Điện Biên Phủ nói: “Tiền lương tăng nhỏ giọt tôi được năm rồi không chạy kịp với gía cả leo thang, nên cái tôi được thì chẳng bao nhiêu mà cuối cùng rồi thì tệ lậu hơn.”
Do có tính đồng cảm, công nhân hùng hổ đình công đồng loạt tháng rồi trên toàn quốc, yêu cầu tăng lương và điều kiện được cải thiện để đối phó với tiền thuê nhà và giá cả mọi cái tăng vùn vụt.
Đa số các cuộc đình công được giải quyết sau khi lương được tăng tương đối khiêm tốn, nhưng điều đó được xem như một biện pháp xì hơi tạm thời nhằm ngăn chận sự bùng nỗ khi sự lạm phát không gia giảm và đám dân lao động cùng đinh tiếp tục than thở cái mức sống của họ ngày càng xuống cấp.
Theo cô Phương: “Thời buổi này, chồng tôi không có đủ tiền để đưa chúng tôi đi ăn ngoài như anh ấy thường làm. Khi các con nhỏ đòi chuyện này, anh ấy nói là chúng ta phải tiết kiệm hay sẽ bị chết đói. Đời sống hôm nay ngày càng khốn khổ.”
© DCVOnline
