Mỹ Lai đánh dấu 40 năm sau Ngày Tàn Sát
 |
| Đỗ Bá và xạ thủ trực thăng Colburn, người cứu sống ông Bá 40 năm về trước. |
Nhân kỷ niệm lần thứ 40 ngày hơn 500 dân làng không súng ống vũ trang Việt Nam bị tàn sát, người cựu xạ thủ súng liên thanh trên chiếc máy bay trực thăng năm xưa đã gặp lại người mà anh ta đã từng cứu mạng thoát những người lính Mỹ đang trong cơn say giết chóc.
"...Phi công Thompson đã đáp chiếc trực thăng ông lái xuống chắn ngay giữa dân làng và đám lính Mỹ giờ này chẳng khác gì một đám thổ phỉ. Trong lúc xạ thủ Colburn và phi đoàn trưởng Andreotta yểm trợ cho ông, phi công Thompson đã thuyết phục lính của đại đội C ngưng ngay sự giết chóc này tuổi..."
Xạ thủ trực thăng gặp lại người bạn trẻ năm xưa anh đã từng cứu mạng
MỸ LAI, Việt Nam - Lawrence Colburn trở lại Mỹ Lai hôm thứ Bảy ngày 15 tháng Ba tuần rồi và tìm thấy niềm hy vọng ở một nơi chốn có thể nói là một trong những chương sử ô uế nhất trong cuộc Chiến tranh Việt Nam.
Nhân kỷ niệm lần thứ 40 ngày hơn 500 dân làng không súng ống vũ trang Việt Nam bị tàn sát, người cựu xạ thủ súng liên thanh trên chiếc máy bay trực thăng năm xưa đã gặp lại người mà anh ta đã từng cứu mạng thoát những người lính Mỹ đang trong cơn say giết chóc.
Tháng Ba năm 1968, Colburn tìm thấy bé Đỗ Bá, tám tuổi, ôm thi hài của mẹ em trong một con mương đầy máu và xác chết của hơn cả trăm người đã bị đẩy xuống đây. Gần như hầu hết các nạn nhân là phụ nữ, trẻ con và người gìa.
“Hôm nay tôi gặp anh Bá với vợ và con của anh,” ông Colburn nói, ông là một trong phi hành đoàn gồm ba người của lục quân Hoa Kỳ đã hạ cánh chiếc trực thăng ngay giữa lúc cuộc thảm sát đang xảy ra và can thiệp nhằm ngăn chận cuộc thảm sát này. “Anh Bá đã thay đổi từ một người đau khổ, cô đơn. Giờ đây anh là một người hoàn chỉnh. Anh là một mẫu mực tuyệt vời của sức mạnh tinh thần con người, của một ý chí sống còn.”
Ông Colburn, 58 tuổi, giờ đang có một tiệm cung cấp dụng cụ y khoa ở Atlanta. Ông ta, anh Bá và hằng trăm người khác gặp lại nhau cuối tuần rồi để nhớ lại cuộc thảm sát Mỹ Lai, một biến cố nhẫn tâm làm sốc cả nước Mỹ và ngay sau đó làm suy yếu hẳn sự ủng hộ của người dân Mỹ cho cuộc chiến, mà rồi cuối cùng cũng chấm dứt năm 1975 khi Sài Gòn thất thủ vào tay quân đội cộng sản.
Đỗ Bá, sống sót sau vụ tàn sát ở Mỹ Lai và xạ thủ trực thăng Colburn, người cứu sống ông Bá 40 năm về trước. Nguồn: AP Photo/Chitose Suzuki
Khác với mọi năm, năm nay có tu sĩ Phật Giáo mặc áo cà sa đọc kinh cầu siêu bên ngoài tượng đài được dựng lên để tưởng niệm người qúa cố. Một chương trình lễ chính thức sẽ được tổ chức vào hôm Chủ Nhật ngày 16 tháng Ba, 2008.
Một trong những người đến cầu nguyện là bà Hà Thị Qúy, 83 tuổi, một người sống sót sau vụ tàn sát Mỹ Lai và đã bị tổn thương tâm lý bao gồm nóng giận và suy nhược thần kinh bốn thập niên sau ngày thảm sát. Lính của đại đội C, lục quân Hoa Kỳ đã bắn vào chân bà và giết mẹ của bà, giết luôn cả người con 16 tuổi của bà và người con trai sáu tuổi.
Chồng bà ta chết sau đó do bị thương từ vụ thảm sát này và một người con trai khác phải bị cưa một chân và một cánh tay cũng vì bị thương do bị bắn ngày hôm đó.
Bà Qúy sống sót vì được một đống xác chết che khuất.
“Chính phủ Hoa Kỳ nên ngưng tiến hành những cuộc chiến như họ đã từng ở Việt Nam,” bà Qúy nói. “Con tôi vô tội, nhưng những người lính Mỹ đó đã giết chúng.”
Thương tổn vì vụ tàn sát Mỹ Lai
Seymour Hersh, nhà báo phanh phui chuyện tàn sát này, nói rằng ông thấy sự tương tự giữa Mỹ Lai và câu chuyện mới đây ông cũng đã từng tường thuật, là chuyện tra tấn tù nhân ở nhà tù Abu Ghraib ở Iraq năm 2005. Nhưng ông nói rằng công chúng giận dữ qua vụ Mỹ Lai lớn hơn rất nhiều.
“Cực kỳ ngạc nhiên khi thấy cái tác động lớn lao của Mỹ Lai và tác động nhỏ bé mà sự kiện Abu Ghraib đã gây ra,” ông Hersh đã nói qua điện thoại từ Hoa Thạnh Đốn. “Mình sẽ phải để đó cho các sử gia trả lời tại sao.”
Cũng sáng hôm đó 40 năm về trước, ông Colburn bay qua vùng Mỹ Lai trong một chuyến bay thám thính với phi công Hugh Thompson và phi đoàn trưởng Glenn Andreotta. Sau nhiều vòng bay qua về trong khu vực này, họ phát hiện một điều là thường dân trong làng đang bị lính Mỹ trên mặt đất tàn sát.
Lính của đại đội C (Charlie Company) đang có cuộc hành quân “lùng và diệt địch”, đang cố gắng tìm kiếm những du kích Việt cộng đang lẫn tránh đâu đó, mà chiến thuật của những du kích này đã làm tiêu hao hàng ngũ của đại đội C.
Lính của đại đội này bắt đầu bắn vào làng Mỹ Lai hôm đó ngay cả khi họ không bị ai tấn công. Nó trở thành một cuộc giết chóc bừa bãi như cơn say máu.
Phi công Thompson đã đáp chiếc trực thăng ông lái xuống chắn ngay giữa dân làng và đám lính Mỹ giờ này chẳng khác gì một đám thổ phỉ. Trong lúc xạ thủ Colburn và phi đoàn trưởng Andreotta yểm trợ cho ông, phi công Thompson đã thuyết phục lính của đại đội C ngưng ngay sự giết chóc này.
Những người lính trong cơn giận dữ và nản lòng đã tìm thấy mình trong một cuộc chiến hoang mang nơi mà khó có thể phân biệt giữa bạn và thù, ông Stanley Karnow - tác giả cuốn “Việt Nam: Một lịch sử” - nói.
Tội ác thảm sát người dân Mỹ Lai năm 1968. Ảnh minh họa do phòng thông tin văn hóa Quãng Ngãi trưng bày.
Nguồn: AP Photo/Chitose Suzuki
Hành động sát nhân của lính Mỹ qua sự cố Mỹ Lai đã làm chấn động quần chúng Hoa Kỳ, vốn thích nghĩ đến người lính Mỹ như những người anh hùng cứu nhân độ thế làm cho thế giới này được an ninh cho một nền dân chủ, theo ông Karnow.
Ông Đỗ Bá được tìm thấy như thế nào
Ông Colburn và ông Andreotta, người qua đời sau đó trong cuộc chiến, đã tìm thấy một bé Đỗ Bá sau khi chuyện bắn bừa bãi ngưng lại.
“Em vẫn đeo mẹ mình,” ông Colburn nói.
Cô của Bá nuôi Bá ở Mỹ Lai. Khi anh ta tới 18 tuổi, anh chuyển về sống ở Sài Gòn, ở đó anh lập gia đình có đứa con gái 14 tháng và làm việc ở một công ty điện tử.
Anh Bá và ông Coburn gặp nhau lần đầu năm 2001 nhân ngày thành lập một ngôi trường mới trong làng. Lúc đó, anh Bá còn độc thân, bị ám ảnh bởi những hình ảnh Mỹ Lai năm xưa và mong muốn lập gia đình.
Qúa nhiều thay đổi đã xảy ra từ ngày họ gặp nhau lần đầu, ông Bá nói. Hoa Kỳ và Việt Nam, hai kẻ cựu thù, đã trở nên đồng minh và đang phát triển một quan hệ thương mãi tốt đẹp.
“Tôi lấy làm vui mừng Hoa Kỳ và Việt Nam đã trở nên bè bạn.” Ông Bá nói. “Nhưng tôi vẫn ghét những người lính (Mỹ) đã giết mẹ tôi, anh tôi và chị tôi.”
© DCVOnline
