Gân gà hay cục xương khó nuốt cho Hà Nội?
 |
| Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Tân Gia Ba George Yeo phát biểu trước hội nghị ASEAN. Nguồn: voanews.com
|
Nguyên Hân
Một thành quả gặt hái của hội ASEAN được đánh gía cao lần này là sự thiết lập hiến chương nhân quyền và sẽ tiến tới thành lập một ủy ban nhân quyền riêng cho hiệp hội.
Nếu hiến chương và ủy ban nhân quyền được nguyên thủ các nước trong hội ASEAN phê chuẩn vào tháng Mười Một tới đây, ASEAN sẽ là một khối có tính bản thể pháp lý, thuận lợi cho hội trong giao dịch trên trường quốc tế về cả các khía cạnh chính trị, thương thảo, mậu dịch và kinh tế… Và cũng nếu thế, thì các chính thể độc tài đảng trị như Việt Nam, Lào và chế độ quân phiệt Myanmar sẽ phải đương đầu với những vấn đề nhân quyền như quyền người dân phải được chọn cho mình một chính thể qua bầu phiếu tự do; quyền tự do phát biểu ý kiến… Các chính quyền độc tài này cũng sẽ phải đối đầu với việc bắt bớ người không chứng cớ và không đưa ra tòa xét xử theo luật định, hoặc xử theo luật rừng…
Gân gà hay cục xương khó nuốt cho Hà Nội
Hiến chương Nhân quyền của ASEAN: Cục xương Hà Nội... không muốn gặm!
Bộ trưởng bộ Ngoại giao của 10 nước trong Hiệp hội các nước Đông Nam Á Châu (The Association of Southeast Asian Nations, gọi tắt ASEAN) đang tiến hành cuộc họp thường niên năm nay bắt đầu hôm Chủ Nhật 30 tháng Bảy ở Manila, thủ đô Phi Luật Tân. Một thành quả gặt hái của hội được đánh gía cao lần này là sự thiết lập hiến chương nhân quyền và sẽ tiến tới thành lập một ủy ban nhân quyền riêng cho hiệp hội. Thoạt đầu, chế độ quân phiệt Myanmar phản đối điều này, cũng như trước đó, Việt Nam, Lào và Cam Bốt đã phản đối. Tuy nhiên, cuối cùng Myanmar cũng phải nhượng bộ và chấp thuận.
ASEAN đã được thành lập 40 năm nay. Một trong những điều khoản được lập ra từ lúc khởi đầu là mọi quyết định quan trọng của hội phải được sự đồng ý của tất cả hội viên. Tuy nhiên, điều khoản này đang bị dần thay đổi. Điều đó có nghĩa, ASEAN đang có khuynh hướng chuyển theo luật thiểu số phải chấp thuận ý kiến của đa số. Đây là một vấn đề nhạy cảm, và các bộ trưởng ngoại giao vẫn chưa giải quyết hoàn toàn những điều phức tạp, tế nhị đi kèm nó. Nhưng cái sự kiện ASEAN quyết định và đồng ý thành lập một ủy ban nhân quyền mặc dầu thoạt đầu, có sự phản đối của bốn thành viên, là một sự tiến bộ. Và nếu ASEAN dứt khoát trong việc chấp thuận luật thiểu số phục tùng đa số, thì rõ ràng đây là một sự chuyển mình đáng kể để trưởng thành.
Nhưng áp dụng các điều khoản trong hiến chương nhân quyền này như thế nào, và những biện pháp chế tài nào đây cho những thành viên không tuân thủ luật chung? Thì cần phải thảo luận tiếp tục giữa các bộ trưởng Bộ Ngoại giao của hội. Bản sơ thảo Hiến chương nhân quyền này hy vọng sẽ được nguyên thủ các nước trong hội phê chuẩn vào buổi họp tháng Mười Một năm nay ở Singapore. Tuy rất
lạc quan với thành công bước đầu, bộ trưởng Bộ Ngoại giao Singapore, ông George Yeo thận trọng cho rằng các thành viên của hội cần thảo luận tích cực để trao đổi quan điểm và xác định quan niệm nhân quyền chung mà các thành viên đều có thể chấp nhận. Ông nói: “Bây giờ đây, rõ ràng là chúng ta có quyết tâm thành lập ủy ban nhân quyền cho hội. Đó là một bước tiến bộ lớn lao”. Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phi Luật Tân, ông Alberto Remulo tuyên bố qua một buổi họp báo sau đó rằng hội đã đạt được một thành công lớn, và “hiến chương nhân quyền sẽ là một phần của ASEAN. “Đây là một quyết định lịch sử. Đây là một chiến thắng trên mặt trận nhân quyền”, ông Remulo nhấn mạnh.
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Tân Gia Ba George Yeo phát biểu trước hội nghị ASEAN. Nguồn: voanews.com
Tân Gia Ba (Singapore), Nam Dương (Indonesia), Mã Lai Á (Malaysia), Thái Lan (Thailand) và Phi Luật Tân (Philippines) là những thành viên ủng hộ mạnh mẽ việc thành lập ủy ban nhân quyền của ASEAN này. Trong lúc ba nước với chính thể độc tài, độc đảng Việt Nam, Lào và Cam Bốt thoạt đầu phản đối và muốn trì hoãn việc thành lập ủy ban nhân quyền này với lý do họ chưa sẵn sàng, nhưng liệu không lội ngược dòng được nên đổi ý sau đó. Chỉ có chế độ quân phiệt Myanmar phản đối cho đến giờ phút cuối. Lý do đa số các thành viên của ASEAN muốn cải tổ vấn đề nhân quyền mạnh mẽ lần này vì ASEAN không có ủy ban nhân quyền trước đó và do đó, cũng không có biện pháp chế tài các thành viên vi phạm nhân quyền nên như một hậu quả, đã làm cho khuôn mặt ASEAN lu mờ, thiếu uy tín trên thế giới. Họ nhận thức rằng, tôn trọng nhân quyền, từng bước cải thiện dân chủ, tôn trọng những quy ước chung sẽ giúp 10 quốc gia trong khối Á châu gắn bó lại với nhau. Một cách từ từ, với thời gian, điều đó sẽ giúp chuyển ASEAN thành một khối tương tự phần nào khối Liên hiệp Âu châu. Bởi, cho dẫu những thành viên mạnh mẽ nhất trong Hiệp hội ASEAN cũng không ai có thể đối đầu được với Trung Quốc hay Ấn Độ, nếu họ đứng riêng lẽ.
Nếu hiến chương và ủy ban nhân quyền được nguyên thủ các nước trong hội ASEAN phê chuẩn vào tháng Mười Một tới đây, ASEAN sẽ là một khối có tính bản thể pháp lý, thuận lợi cho hội trong giao dịch trên trường quốc tế về cả các khía cạnh chính trị, thương thảo, mậu dịch và kinh tế… Và cũng nếu thế, thì các chính thể độc tài đảng trị như Việt Nam, Lào và chế độ quân phiệt Myanmar sẽ phải đương đầu với những vấn đề nhân quyền như quyền người dân phải được chọn cho mình một chính thể qua bầu phiếu tự do; quyền tự do phát biểu ý kiến… Các chính quyền độc tài này cũng sẽ phải đối đầu với việc bắt bớ người không chứng cớ và không đưa ra tòa xét xử theo luật định, hoặc xử theo luật rừng…
Ngoài việc thành lập ủy ban nhân quyền trên, hiến chương đang soạn thảo của hiệp hội ASEAN còn bao gồm vấn đề thúc đẩy mậu dịch tự do và hội nhập kinh tế giữa các thành viên, hiệp ước chống khủng bố, cũng như thêm vào đó một thỏa hiệp 10 năm cấm vũ khí nguyên tử trong vùng.
Các thành viên của hội ASEAN bao gồm Phi Luật Tân, Nam Dương, Thái Lan, Cam Bốt, Việt Nam, Miến Điện, Lào, Brunei, Mã Lai Á và Tân Gia Ba.
© DCVOnline
