Kay Johnson -
Phan Tường Vi dịch
Một du khách đến thăm trường Đại Học Hà Nội tháng này có thể được thông cảm cho nếu người đó có sự hiểu nhầm rằng sân trường rợp bóng mát này đang chuẩn bị một sự chống nổi loạn. Ngay sau khi tiếng chuông reo, là những âm thanh chói tai từ những hàng rào sắt, cao được kéo vào vị trí. Hằng tá cảnh sát và nhân viên an ninh mặc đồng phục đứng vào vị trí bảo vệ những lối vào trường, và sinh viên bị rà soát điện thoại cầm tay và những vật cấm khác khi bước vào phòng thi.
Lý do cho sự tăng cường an ninh cho sân trường này? Đang là giờ thi, và chính quyền đang gia tăng những biện pháp an ninh để ngăn chận sự gian lận trong những kỳ thi tuyển đại học sống chết này. Khi kỳ thi chấm dứt vào ngày 16 tháng Bảy, sẽ có tổng số 1 triệu 8 cậu ấm cô chiêu tham dự kỳ thi tuyển sinh đại học này với hy vọng sẽ dành được một chỗ trong 300.000 ghế đại học trên toàn quốc. Chính sự căng thẳng này là một động cơ cho thí sinh làm đủ mọi cái để trợ lực cho mình. Đền Văn Miếu xưa 940 năm ở Hà Nội tháng thi này đông nghẹt cái cảnh cô chiêu cậu ấm đến thắp hương cầu xin sự may mắn. Một số thí sinh ăn “bữa ăn cầu may” toàn đậu xanh buổi sáng trước khi đi thi. (Danh từ đậu cũng có nghĩa là đậu (passing) trong tiếng Việt. Chú thích của Kay Johnson)
 |
Gian lận thi cử bằng công nghệ cao Bluetooth
Nguồn: riot.com.au
|
Những thí sinh khác, lại tìm kiếm nguồn giúp đỡ khác hơn là ăn đậu xanh: Trong những năm gần đây, gian lận trong thi cử đã được nói đến nhiều trên báo chí ở trong nước. Năm vừa rồi, cả hai tá thí sinh đã bị bắt tại chỗ đang lúc lấy câu trả lời cho bài thi qua bộ điện đài (headset) ứng dụng kỹ thuật Bluetooth dấu dưới mái tóc giả. Mới đầu tháng này, cảnh sát chụp một đường dây làm căn cước giả cho sinh viên đi thi giùm cho những vị học giả tương lai đang vật vã. Gía cả? 2.500 Mỹ kim - gấp hai lần lương trung bình hằng năm của một người Việt Nam. Để đáp ứng lại với chuyện gian lận trong thi cử, chính quyền đã tăng cường an ninh, kêu gọi cảnh sát địa phương và ngay cả Bộ Công An canh gác những trung tâm thi.
Chiều sâu gian lận mà người học sinh đã trải qua cho tới lúc lọt vào được đại học phản ảnh một cơn khủng hoảng rộng lớn hơn ở hệ thống giáo dục cấp cao ở Việt Nam, vốn đã không phát triển nhanh đủ để đáp ứng cho nhu cầu của sinh viên mong muốn vươn lên trước trong nền kinh tế phát triển nhanh hàng thứ nhì ở Á châu.
Cô chiêu Nguyễn Thu Phương, 18 tuổi, đã học thi hơn cả năm nay, và đang chăm chú học mót một vài phương trình toán học phút cuối trên ghế băng nhà trường trước giờ thi. Mẹ của cô, ngồi quạt cho con gái mình một cách lo lắng, bà đã từng chiến đấu dưới phe cộng sản trong cuộc Chiến tranh Việt Nam và mới về hưu như là một công nhân nhà nước, nhưng ước mơ của bà là con gái mình sẽ có một ngày làm việc trong lãnh vực ngân hàng hoặc ngành tài chính. “Không như ngày xưa đâu,” bà nói. “Nếu các cháu bây giờ không có bằng đại học, rất khó để kiếm việc tốt.”
Nhưng chỉ một ít học sinh Việt Nam tương đối có thể theo đuổi giấc mơ đại học, đó là điều không tốt đẹp gì cho nền kinh tế Việt Nam. Việt Nam hiện thu hút đầu tư từ nước ngoài khoảng chừng gần 1 tỉ Mỹ kim hằng tháng, với những nhà đầu tư tìm kiếm nguồn nhân công giá rẻ và trẻ trung và một dân số có giáo dục cao. Nhưng chỉ 10 phần trăm tuổi học sinh được đậu vào đại học, thua cả Ấn Độ lẫn Trung Quốc, và không bằng một phần tư của Thái Lan. Những con số này không làm rõ nét cho tham vọng của Việt Nam để tiến vào lãnh vực điện tử cấp cao và nhận làm ngoài (outsource).
Ông Tom Valley, Giám đốc chương trình Việt Nam, Đại học Quản trị Nhà nước Kennedy của Đại học Havard, nói rằng đại học Việt Nam không đào tạo đủ những nhà điều hành, công nhân trong ngành IT và kỹ sư có phẩm chất. “Hiện giờ đây bạn đã đang thấy có một sự thiếu hụt lực lượng lao động có kỹ năng kỹ xảo,” ông nói.
 |
Kỹ xảo xã hội chủ nghĩa
Nguồn: DCVOnline
|
Ngay cả thành phần ưu tú đã đậu được vào đại học cũng thấy rằng học trình bị kiểm soát bởi trung ương quá đậm đà với cái “Tư tưởng Hồ Chí Minh”, và chất lượng đi sau tuốt các trường đại học khác trong vùng Á châu. Sự cải tổ được thấy ở các trường tư mọc lên như nấm trong xã hội bị cộng sản kiểm soát vẫn chưa lan lây đến hơn 300 trường đại học công trong nước. Lương của Giáo sư cũng như sự thăng thưởng còn dựa vào yếu tố thâm niên, chứ không phải là tài năng, và hiếm có những công trình đóng góp của họ trên các diễn đàn nghiên cứu chuyên ngành trên thế giới.
“Việt Nam cần cải tổ nền giáo dục một cách quyết liệt,” ông Adam Sitkoff, giám đốc phòng thương mãi Hoa Kỳ ở Việt Nam nói như trên. “Nếu anh muốn cạnh tranh trong lãnh vực IT và anh muốn thu hút những ngành nghề có tiềm năng phát triển mạnh, lương cao, anh cần phải có một đội ngũ lao động giỏi, có đào tạo tốt.” Vallely, người vừa tham dự trong phái đoàn giáo dục Hoa Kỳ gặp chủ tịch Nguyễn Minh Triết để thúc đẩy cải cách giáo dục, cho rằng Việt Nam cần trường đại học giỏi thuộc đẳng cấp quốc tế - tương tự như Institutes of Technology của Ấn Độ hoặc Đại học Tsinghua của Trung Quốc. Những đại học ở Việt Nam bây giờ, ông nói, cần sự tự trị để xây dựng giáo trình cho chính mình và cần cạnh tranh với nhau để thu hút sinh viên giỏi. “Các cháu nào mà đã lọt được vào đại học rồi thì rất thông minh,” ông Vallely nói. “Nhưng các sinh viên giỏi này không học được nhiều ở trường trong cái bối cảnh như hiện nay.” Và nếu điều này không đổi, Việt Nam chỉ có thể tự lừa dối lấy chính mình.
© DCVOnline
Cải tổ giáo dục Đại học và ... tư tưởng Hồ Chí Minh
