Recently in Phóng sự Category

Mạc Việt Hồng Nguyễn Khánh - Phóng sự từ Warsaw



Trại Giam Lesznowola nằm cách Warsaw 50km từ nhiều năm nay là nơi giam giữ những người nước ngoài bị bắt vì tội vượt biên hay cứ trú bất hợp pháp tại Ba lan. Người Việt luôn chiếm "ưu thế" tại đây. Trại có khoảng 120 người và có lúc hai phần ba trong số đó là người Việt Nam.

Trại giam dành cho người nước ngoài tại Lesznowola - Nguồn: TVN24
Gọi là "trại tị nạn" cho lịch sự nhưng thực chất nó gống như một nhà tù với lính canh gác 24/24 giờ và hàng rào cao 4m có dây thép gai bao quanh. Ban đêm có hệ thống chiếu sáng bằng đèn cao áp. Tuy vậy, những phạm nhân ở đây được đối xử khá tốt, được sử dụng điện thoại cầm tay thoải mái, thăm nom không hạn chế... Họ không phải là những tội phạm hình sự mà chỉ vì nhiều lý do khác nhau đã nhập cư và sinh sống bất hợp pháp tại Ba Lan.

Trại gồm 2 dẫy nhà dài cách nhau chừng 50m, có sân thể thao, có thể đá bóng, chạy hay chơi bóng chuyền. Hàng ngày phạm nhân được ra đây chơi với sự giám sát của cán bộ trại giam.

Ngày 1/2/2008 vừa qua, tại đây đã diễn ra cuộc trốn tù hy hữu với sự góp mặt của 8 phạm nhân Việt Nam.

Lời kể của nhân chứng

Hai ngày sau cuộc đào thoát này, chúng tôi có mặt tại trại Lesznowola. Gặp chúng tôi, anh K - một nhân chứng của vụ đào tẩu - cho biết, vào 9 giờ sáng ngày 1/2/2008, sau khi kết thúc bữa ăn sáng, các phạm nhân được phép đi dạo trong sân dưới sự canh giữ của công an. Lúc đó, một công dân Nga lững thững đi dạo, vừa đi vừa gọi điện thoại cầm tay. Làm như tình cờ, anh ta dừng lại sát bờ tường có dây théo gai, kín đáo quan sát rồi bất ngờ chui cả người xuồng đất và mất hút. Tiếp theo, 2 người khác (một Ucraina và một Trung Quốc) cũng biến mất theo cách này.

Cũng nhân chứng này cho biết, mặc dù lính gác không biết gì cả nhưng một số phạm nhân đã nhận thấy việc này. Họ đã kín đáo lại gần và thấy có một đường hầm đào rất khéo léo ngầm dưới đất, xuyên dưới 2 lớp hàng rào dầy. Miệng hầm được ngụy trang bằng mảng cỏ trông rất tự nhiên.

Hết giờ di dạo buổi sáng, phải chờ tới chiều mới có hể tiếp tục được ra sân chơi. Từng đám phạm nhân thì thào bàn tán. 2 giờ chiều, sau khi ăn trưa, các phạm nhân lại được đi dạo. Lần này, họ ra sân đông hơn thường lệ. Vẫn đá bóng, vẫn chơi, chạy như không có chuyện gì xảy ra nhưng cơ hội trốn tù thì ai cũng nhận thấy. Có nên chạy trốn hay không? Có lẽ không một ai không băn khoăn tự hỏi.

Những người Việt đi dạo sát cửa đường hầm và cứ mỗi khi anh lính canh gác quay đi lại có một người chui tọt xuống và biến mất. "Nhanh như phim hành động của Mỹ!" - anh K nhận xét.

Bên kia hàng rào là rừng thông um tùm che phủ và cách đó chừng 5 km đã là đường quốc lộ. Những người chốn trại chắc không khó khăn gì tìm phương tiện tẩu thoát, chưa kể đến có thể đã có người nhà chờ sẵn để đưa đi.

Hết giờ, tiếng còi của cảnh sát vang lên và mọi người lại trở về tắm táp, nghỉ ngơi, chuẩn bị ăn chiều. Mọi việc như không có gì xảy ra.

8 giờ tối, khu phạm nhân nữ thông báo thiếu một phụ nữ Việt Nam. Cảnh sát đi tìm cả tiếng vẫn không thấy đâu, họ bắt đầu lo sợ có chuyện gì nghiêm trọng xảy ra với người phụ nữ này.

Viên sĩ quan phụ trách gõ kẻng tập trung toàn trại để kiểm tra và tá hỏa khi thấy thiếu tất cả 11 người, gồm 1 người Nga, 1 người Ucraina; 1 người Trung Quốc và 8 người Việt Nam.

Mấy cảnh sát canh giữ mặt ai nấy đỏ phừng phừng và luôn mồm chửi rủa. "Sao chúng mày không cút về Hà Nội hết đi" - một cảnh sát tức mình, văng tục. Cũng dễ hiểu thôi, họ chắc chắn sẽ bị kỉ luật nặng về chuyện này.

Ai đào đường hầm?

Phạm nhân Việt Nam khi tường thuật lại sự việc cho chúng tôi thì khăng khăng khẳng định là đường hầm do người Nga tổ chức đào và phạm nhân Nga là người trốn trại đầu tiên còn người Việt Nam chỉ "ăn theo" thôi. Anh K còn thao thao nói về các băng nhóm Mafia hoạt động ở Ba Lan này và cho rằng có bàn tay của họ.

Nhận định của cảnh sát thì khác. Họ cho rằng, đường hầm được đào từ bên ngoài và chủ mưu là những người Việt Nam. Cảnh sát cũng cho rằng, những người (hay ít nhất một người) thực hiện vụ đào hầm này đã từng bị giam giữ tại đây. Họ cũng nhấn mạnh rằng có sự phối hợp trong - ngoài bằng điện thoại cầm tay.

Đường hầm được đào rất chuyên nghiệp. Công an Ba Lan cho biết, hầm có chiều dài 4m và sâu 1m, xuyên dưới chân lớp tường bằng bê - tông. Cả cửa hầm phía trong cũng như phía ngoài đều được ngụy trang rất khéo léo.

Đây không phải là trại tù của tội phạm hình sự, nên những việc như thế này chưa từng xảy ra tại trại này hay bất kỳ trại tị nạn nào khác. Đó quả là một chuyện động trời trong một xã hội Ba Lan vốn rất bình yên.

Trốn vì sợ bị trục xuất?

Trong nước, đài báo Việt Nam vẫn nói nhiều tới kinh tế tăng trưởng cao. Tuy nhiên, dòng người vượt biên vào châu Âu nói chung và Ba Lan nói riêng chưa bao giờ ngớt. Công an Ba Lan, mỗi đợt kiểm tra lại đưa vào trại giam nhiều người. Đa số được thả ra sau 6 tháng hay một năm bị giam giữ. Thực ra, việc giam giữ này cũng như "bắt cóc bỏ đĩa", nhiều người sau khi được thả ra, vẫn tiếp tục sống bất hợp pháp. Có người, sau đó không lâu lại bị bắt tiếp.

Người Việt, trong những năm trước đây, khi bị bắt đều "dở bài" không nhận mình là người Việt Nam để phía Ba Lan không thể trục xuất được họ. Đã xảy ra câu chuyện hết sức khôi hài là, sĩ quan biên phòng Ba Lan thẩm vấn hoài mà người Việt Nam này vẫn không nhận, người sĩ quan bèn đưa ra bản đồ thế giới và yêu cầu anh ta chỉ vị trí địa lý của nước mình, anh ta cũng không biết. Anh sĩ quan sáng kiến hơn, đưa ra một loạt các lá cờ, trong đó có cờ đỏ sao vàng, người Việt Nam này cũng lắc đầu, không nhận. Nhân viên sứ quán khi được gọi tới thì lý luận rằng, nói tiếng Việt cũng chưa đủ cơ sở để kết luận họ là người Việt! Giam chán rồi phía Ba Lan cũng phải thả ra vì còn biết trục xuất đi đâu.

Gần đây, giữa Việt Nam và Ba Lan đã đạt được một số thỏa thuận nhất định trong việc trục xuất người Việt và có sự hợp tác của A 18 trong việc điều tra và trục xuất này. Anh K cho hay, 8 người Việt Nam vừa trốn trại đều khai vào Ba Lan tháng 5/2005, bị A 18 vào thẩm vấn và đều trong diện có thể bị trục xuất. Mặc dù biết vượt trại là phạm tội hình sự và sẽ rất khó có thể ở lại Ba lan làm ăn sinh sống sau này nhưng vì lo sợ phải về Việt Nam và thấy cơ hội hiếm có như vậy họ cứ chạy đã rồi sau tính tiếp.

Tuy vậy, số đông người Việt không dám trốn trại mặc dù họ đã có cơ hội để làm việc này. Họ hy vọng chấp nhận án tù xong, khi ra trại có thể xin được thẻ tị nạn nhân đạo tại Ba Lan. Gần đây, với sự giúp đỡ của cha Edward Osiecki, nhiều người Việt Nam, đặc biệt là những người đã từng bị đi trại vì lý do cư trú bất hợp pháp đã xin được thẻ tị nạn nhân đạo. Như vậy họ vẫn có cơ hội làm ăn, buôn bán lâu dài tại Ba Lan.

Khi phát hiện ra đường hầm và nhìn thấy có cơ hội trốn trại, có những người Việt Nam đã cẩn thận gọi điện thoại về hỏi ý kiến người thân của mình. Anh M, người Thanh Hóa gọi điện hỏi ý kiến, người thân đã không đồng ý cho anh trốn. Họ khuyên anh nên chấp hành tốt luật pháp Ba Lan với hy vọng sẽ được khoan hồng.

Chi H cũng hỏi ý gia đình, chị gái chị đã giãy nảy lên. Chị gái chị đã nhiều lần vào trại thăm và tiếp tế cho chị. Mỗi lần vào như vậy, tên tuổi của chị đều được lưu giữ ở đây. Nếu chị trốn ra, gia đình chị gái sẽ bị kiểm tra, rồi trong gia đình cũng còn có những người khác không có giấy tờ, họ có thể sẽ bị bắt... Và, chị H đã ở lại, tiếp tục chấp hành án tù.

Hậu quả

Việc trốn trại xảy ra đúng vào dịp người Việt Nam đang chuẩn bị Tết Nguyên đán. Việc đầu tiên có thể thấy là việc nhận quà của các phạm nhân người việt gặp khó khăn. Chị gái của chị H ngay sau đó đi thăm em mình đã phàn nàn về thái độ thiếu thiện cảm của công an canh gác tại đây. Thái độ này khác hẳn với những lần trước khi chị tới thăm nuôi. Bánh chưng, giò, chả đều không cho phép gửi vào, thời gian gặp mặt chỉ được 5 phút thay vì nửa tiếng như trước kia...

Phóng sự trên TVN cũng cho biết, công an đang điều tra và họ sử dụng cả chó nghiệp vụ vào việc tìm kiếm những người trốn trại. Những người đào thoát, nếu bị bắt sẽ phải ra tòa như những tội phạm hình sự.

Người Việt buôn bán trên chợ Sân Vận Động cũng như các trung tâm buôn bán đang xì xào lo sợ một đợt kiểm tra lớn. Ngay cả khi có giấy tờ tùy thân thì cũng không phải ai cũng có giấy phép buôn bán, hóa đơn hàng hóa và những giấy tờ liên quan tới thuế má, bảo hiểm ... Rất nhiều thứ rắc rối nếu dính đến cơ quan pháp luật. Một số người còn lo sợ việc ra hạn thẻ cư trú hay cấp thẻ theo diện khoan hồng (abolicja) cũng sẽ bị phía Ba Lan làm khó hơn sau vụ việc này

Mới cách đây chừng 5,6 ngày, biên phòng Ba Lan đã đón lõng ngay tại cổng trung tâm thương mại ASG của người Việt và bắt đi 25 người khi những người này vừa xuống khỏi ô tô bus. Một nguồn tin cho hay, chỉ có 4 người bị bắt đã được thả ra vì họ đang trong quá trình làm giấy tờ cư trú. 21 người khác đã nhập trại và sẽ có người bị trục xuất.

Số phận những công dân Việt Nam trong 2 vụ việc này chưa rõ ra sao nhưng chắc chắn đây không phải là tin vui đối với cộng đồng người Việt trong dịp Tết Nguyên đán.

© DCVOnline

 

Mạc Việt Hồng - với phỏng vấn nhà hoạt động đối lập TQ và ông Đỗ Hoàng Điềm


Mạc Việt Hồng và Ngô Văn Tưởng trước Belweder - Ảnh: DCVOnline

Nhiều ngươi dân Ba Lan thích gọi Dinh Thủ tướng là lâu đài Belweder. Lâu đài Belweder được xây dựng từ thế kỷ XVIII và tọa lạc trên một công viên rộng lớn và đẹp nhất Warsaw - công viên Łazienkowski. Chính vì vẻ đẹp đó mà nơi đây đã chứng kiến nhiều sự kiện văn hóa, lịch sử trọng đại của đất nước Ba Lan. Ngay từ phút đầu, dường như các vị khách đã bị chinh phục bởi vẻ đẹp thơ mộng này. Nhiều người tranh thủ đi dạo trong công viên và chụp ảnh kỉ niệm trong lúc chờ làm thủ tục vào trong.

Hôm nay chương trình khá nhẹ nhàng. Các nhóm tổng kết lại thảo luận của nhóm mình. Tổ chức đối lập của Trung Quốc, Miến Điện, Tây Tạng và Việt Nam cùng ra một bản lên tiếng chung bao gồm 4 điểm:


1- Chính quyền quân phiệt Miến Điện phải lập tức trả tự do vô điều kiện cho bà Aung San Suu Kyi, những tu sĩ và các tù nhân chính trị hiện đang bị bắt giữ, chấm dứt những hành động trấn áp đối với nhân dân Miến Điện. Đồng thời, yêu cầu chính quyền Trung Quốc chấm dứt hỗ trợ chế độ quân phiệt Miến Điện;

2- Các nước tẩy chay Thế Vận Hội 2008 tại Trung Quốc và tạo áp lực lên chính quyền Trung quốc nhằm chấm dứt đàn áp và truy tố thành viên Pháp Luân Công và các tù nhân tôn giáo và chính trị tại Trung Quốc;

3- Cộng Đồng quốc tế, nhất là Liên Hiệp Châu Âu (EU) và Hoa Kỳ, đồng áp lực lên nhà cầm quyền Hà Nội chấm dứt đàn áp và trả tự do cho những tù nhân chính trị và tôn giáo;

4- Cộng Đồng quốc tế ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Tây Tạng.


Mong muốn của Ban Tổ Chức cuộc họp này là thành lập một ủy ban theo dõi, giám sát những vi phạm nhân quyền và tố cáo với thế giới về những vi phạm đó. Đồng thời, tạo sức ép với liên minh châu Âu để cùng với quan hệ về kinh tế, EU phải mạnh mẽ yêu cầu các nước trên cải thiện về vấn đề nhân quyền. Mong muốn đó đã nhanh chóng đạt được sự đồng thuận. Mỗi nước được chọn một đại diện. Việt Nam là ông Đoàn Viết Hoạt.

Những phần quan trọng nhất của Hội nghị coi như đã tạm xong. Chúng tôi giải lao và chờ bữa tiệc đứng do Văn phòng Thủ Tướng chiêu đãi. Lại tranh thủ chụp ảnh! Mới cách đây 3 tháng, cả nhóm chúng tôi đã đứng bên ngoài hàng rào để "chào đón" thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng và khi đó tôi đã ấm ức lắm vì không vào được bên trong nên hôm nay phải đứng đúng nơi ông Dũng đã duyệt đôi danh dự để chụp ảnh... cho bõ tức.

Không ngờ, bữa tiệc chiêu đãi của Thủ tướng Ba Lan lại trọng thể đến như vậy. Tiệc đứng với vài chục món cả đồ nguội lẫn đồ ăn nóng. Chỉ cần nếm mỗi thứ một thìa tôi đã no ngắc ra. Sau đó là đồ tráng miệng với nhiều loại hoa quả và bánh ngọt. Trong không khí rất vui vẻ và thân mật, chúng tôi tranh thủ phỏng vấn hai "anh bạn" Trung Quốc về vấn đề Hoàng Sa và Trường Sa.

Hỏi Thưa ông, chắc ông đã biết hiện đang có tranh chấp giữa Việt Nam và Trung Quốc xung quanh 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Hoàng Sa đã bị Trung Quốc chiếm từ năm 1974 khi còn dưới sự cai quản của Việt Nam Cộng Hòa. Trong những năm gần đây, họ chiếm dần một số đảo thuộc quần đảo Trường Sa và họ tuyên bố thành lập khu vực hành chính Tam Sa cai quản 2 quần đảo này. Việc này đã gây phẫn nộ cho người Việt trong và ngoài nước. Xin ông cho biết ông bình luận gì về thái độ của nhà cầm quyền Trung Quốc?

Ông Erping Zhang giảng viên của Harvard University, người đã sang Mỹ học đại học từ năm 1984, sau đó ở lại Mỹ với nét mặt trầm ngâm cho biết: "Hành xử của Trung Quốc là hành xử của một nước độc tài. Một nước dân chủ không ai làm như vậy".

Còn ông Man Yan Ng đến từ Đức thì nói:

"Việc tranh chấp 2 quần đảo này mang tính lịch sử. Sẽ rất khó cho tôi khi giải thích chủ quyền của những quần đảo này. Tôi không ngạc nhiên về những hành xử của chính quyền Trung Quốc. Vì Trung Quốc là một nước rất lớn nên họ quen hành xử như vậy với những nước nhỏ. Đó là cư xử của một nước độc tài, quen giải quyết mọi chuyện bằng vũ lực. Nếu như Việt Nam là nước lớn gấp 10 lần Trung Quốc thì Việt Nam cũng có thể sẽ hành xử như vậy.

Tôi tin rằng khi Trung Quốc có dân chủ thì chính quyền dân chủ sẽ cư xử khác. Khi đó hai nước có thể ngồi lại với nhau và giải quyết một cách ôn hòa. Cũng giống như những xung đột giữa Ba Lan với Đức trước kia, khi Ba Lan có dân chủ mọi xung đột đều đã được giải quyết nhẹ nhàng

Rõ ràng đây là một câu hỏi khó đối với họ. Cũng như họ, chúng tôi đều mong Trung Quốc sớm có dân chủ để hai bên có thể giải quyến vấn đề một cách hòa bình.

Buổi chiều là phim và ca nhạc. Bộ phim tài liệu "Từ đoàn kết tới tự do" (Od Solidarność do Wolność) đã cho chúng tôi một cái nhìn khá đầy đủ về quá trình tranh đấu của người dân Ba Lan trong hai thập niên 70s, 80s để đạp đổ chế độ Cộng sản xây dựng một nước Ba Lan dân chủ. Vài ngàn người Ba Lan từ công nhân, học sinh đến sinh viên, giáo sư đã vào tù. Hàng trăm người bị sát hại. Rồi in báo chui, rải truyền đơn... Tất cả những bài học đó ngày nay vẫn còn nguyên giá trị với những người đến từ hơn chục quốc gia khác nhau đang có mặt nơi đây.

Đang xem phim thì có tin một thành viên của Việt Tân đã được rả tự do. Lại "ngứa nghề"! Tôi kéo ông Đỗ Hoàng Điềm sang phòng bên cạnh và hỏi ngay vài câu:

Đỗ Hoàng Điềm - Ảnh: DCVOnline
MVH: Theo tin chúng tôi vừa nhận được, ông Leon Trương (Trương Văn Ba) đã được trả tự do, xin ông cho biết bình luận của ông về việc này.

ĐHĐ: Chúng tôi muốn nhân cơ hội này ngỏ lời cám ơn cộng đồng người việt hải ngoại, các tổ chức quốc tế, chính phủ các nước đã tranh đấu, gây áp lực để ông Ba được tự do.

Tôi cho rằng sự kiện nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam phải thả ông Trương Văn Ba cho thấy áp lực quốc tế đã đủ mạnh để họ phải lùi bước nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì tranh đấu cho đên khi tất cả 6 người bị bắt được trả tự do.

Tất nhiên chúng tôi cũng không quên những người đang nằm ở trong tù như Linh mục Nguyễn Văn Lý, luật sư Lê Thị Công Nhân, Nguyễn Văn Đài, Huỳnh Nguyên Đạo, Trần Quốc Hiền... và nhiều người khác. Việc ông Ba được trả tự do có thể coi là một thắng lợi nho nhỏ bước đầu.

VH: Trường hợp của ông Trương Văn Ba có gì khác hơn so với các trường hợp khác không? Ông có biết lý do vì sao người đầu tiên được thả lại là ông Ba không?

ĐHĐ: Quả thật có lẽ cũng không khác gì nhiều. Cả 6 người đều bị bắt và đều bị buộc tội như nhau. Tôi cũng không rõ lý do tại sao họ lại thả ông Ba trước tiên. Có lẽ chỉ có Đảng Cộng sản Việt Nam mới biết rõ họ muốn cái gì và dự định điều gì. Chúng tôi tin rằng nếu chúng ta duy trì áp lực này thì sẽ có thêm những người khác được thả.

MVH: Nhưng liệu tất cả 6 thành viên của các ông có hoàn toàn vô tội không khi mà ông Nguyễn Quốc Quân dùng giấy tờ giả nhập cảnh bất hợp pháp vào Việt Nam? Trường hợp của ông Quân ở nước Mỹ cũng bị coi là tội phạm. Ông muốn nói gì về điều này?

ĐHĐ: Về điều này thì tôi muốn đưa ra một ví dụ. Cách đây vài năm, có một người Trung Quốc tranh đấu cho dân chủ tên là Harry Wu. Ông ta đã nhập cảnh lậu vào Trung Quốc để làm một phóng sự về vấn đề vi phạm nhân quyền tại Trung Quốc sau đó ông ta bị nhà cầm quyền phát hiện và bắt giam. Chính Hoa Kỳ đã đứng ra tranh đấu quyết liệt để ông ta được thả mặc dù theo công pháp quốc tế thì anh ta đã nhập cảnh bất hợp pháp vào Trung Quốc.

Theo tôi, trong một xã hội độc tài, bưng bít, bị kiểm soát ngặt nghèo như Cộng sản Việt Nam, Cộng sản Trung Quốc thì việc người ta phải dùng những biện pháp mà họ hoàn toàn không mong muốn để tranh đấu cho dân chủ, nhân quyền thì đó là vì hoàn cảnh bắt buộc thôi.

MVH: Tôi biết có dư luận cho rằng, Việt Tân cố tình gây ồn ào nhằm đánh bóng tên tuổi của mình, tạo tiếng vang qua sự việc 6 người bị bắt. Ông nghĩ sao về dư luận này?

ĐHĐ: Tôi rất lấy làm đau lòng nếu có một dư luận như vậy. Trong nhiều năm nay, có những công tác chúng tôi tiến hành suôn sẻ, không gặp nạn thì người ta cũng nói rằng đâu có thấy Việt Tân hoạt động gì, toàn đấu tranh cuội. Lúc chúng tôi không may gặp nạn thì lại bảo chúng tôi cố gắng dàn dựng, tạo tiếng vang. Ở đời có lẽ không bao giờ có thể làm vừa lòng tất cả mọi người.

Trong 10 công tác tiến hành mà bị hỏng 1 hay 2 vụ thì đối với chúng tôi cũng là tổn thất lớn lắm rồi. Sự việc vừa rồi là một tai nạn không may và chúng tôi cố gắng rút kinh nghiệm trong hoạt động để không xảy ra những việc như vậy trong tương lai.

MVH: Đây là lần đầu tiên ông tới Ba Lan, xin ông cho biết cảm tưởng của ông thế naò?

ĐHĐ: Thứ nhất là tôi rất lấy làm mừng và phấn khởi thấy sự hậu thuận của quốc tế cho vấn đề nhân quyền với Việt Nam và các quốc gia còn độc tài khác rất lớn. Thứ hai là qua chuyến đi này, tôi hân hạnh được gặp các anh chị đang tranh đấu cho dân chủ tại Ba Lan và tôi cảm nhận được tấm lòng thiết tha của họ đối với đất nước, với quê hương. Tôi tin rằng những gặp gỡ như hế này sẽ làm tăng thêm sự đoàn kết gắn bó, sự cộng tác giữa những người Việt tha phương ở khắp nơi vì một Việt Nam dân chủ.

MVH: Ông đang đứng trong Dinh Thủ Tướng Ba Lan. Trước đó, ông đã từng vào Nhà Trắng. Cảm giác của ông khi ở 2 nơi này ra sao? Có khác nhau không?

ĐHĐ: Cảm giác của tôi khác nhau. Mỗi nơi một khác và hoàn cảnh gặp gỡ cũng khác nhau. Lúc chúng tôi vào gặp gỡ Tổng thống Bush trong Nhà Trắng thì tâm nguyện của chúng tôi là làm sao vận động sự hậu thuẫn của Hoa Kỳ cho công cuộc tranh đấu cho dân chủ Việt Nam nhưng một mặt vẫn phải làm sao giữ được thể diện của người Việt chúng ta.

Còn lần này, có khác đi một tí. Ở Dinh Thủ Tướng đây là cuộc họp mặt quốc tế trong bầu không khí rất thân mật, hữu nghị giữa các sắc dân, các quốc gia cùng một cảnh ngộ với nhau. Lần này tôi cảm thấy thoải mái hơn, không căng thẳng.

Chúng tôi kết thúc buổi gặp gỡ với chương trình ca nhạc do các ca sĩ đã từng cổ động cho tự do dân chủ, từng hát với công đoàn Đoàn Kết biểu diễn. Nhìn họ say sưa đàn hát, nhiều người trong số họ, mái tóc đã điểm bạc nhưng hình như ngọn lửa tranh đấu chưa khi nào tắt trong trái tim họ. Dường như họ muốn qua lời ca tiếng hát của mình truyền cho chúng tôi sức mạnh của đoàn kết, tình yêu tự do, chúc chúng tôi vững tiến trên con đường giành lấy những quyền cơ bản của con người.

Xin cám ơn Ba Lan - Tổ quốc thứ hai của tôi.

© DCVOnline

 

Mạc Việt Hồng - phóng sự từ Warsaw



Chuông điện thoại vang lên vào chiều tối chủ nhật. “Trung Quốc chiếm mất Trường Sa rồi, em à” (1) - một người bạn trong nhóm hoạt động dân chủ tại Ba Lan vội vã thông báo. “Mọi người đang nói về chuyện này và chờ em đến” - anh nói tiếp. Tôi cố vớt vát nói đùa hy vọng “cải thiện” được cái giọng thiểu não của người “đồng chí”: ”Mọi người cứ ăn trước đi, em có tới cũng không giải quyết được vấn đề Trường Sa đâu”. Cơm nước xong cho gia đình, tôi mới “xách” xe đi trong tiếng cằn nhằn của ông xã: “Thế kỉ XXI rối mà còn có người đi làm... cách mạng”.

Mọi người đang đợi tại một quán ăn khá quen thuộc ngay trung tâm Warsaw - nhà hàng Quê Hương. Khác với thường lệ, “mọi người” lần này ngoài mấy anh em “ăn cơm nhà vác tù và... dân chủ” ở Ba Lan còn có những vị khách đến đây để tham dự Hội nghị Quốc tế Tự Do và Đoàn Kết (2) tại Warsaw được tổ chức trong 2 ngày 10 và 11 tháng 12/ 2007.

Ngoài những gương mặt quen thuộc với anh em Ba Lan như ông Bùi Tín, ông Đoàn Viết Hoạt lần này có những tham dự viên hoàn toàn mới - những người lần đầu tới Ba Lan. Chúng tôi làm quen với nhau. Đó là Đỗ Thành Công đến từ Mỹ - người đã từng bị chính quyền Việt Nam kết tội khủng bố và đã từng bị giam giữ hơn một tháng trước khi được phóng thích nhờ kết quả tranh đấu của cộng đồng người Việt tại Mỹ cũng như sự can thiệp của chính phủ Mỹ; ông Đỗ Hoàng Điềm - chủ tịch đảng Việt Tân (cũng lại... khủng bố); cô Hoàng Lan, một cô gái rất trẻ, sinh viên du học tại Pháp năm thứ 4, một trong những sáng lập viên của Tập Hợp Thanh Niên dân chủ; ông Nguyễn Thanh Vân - chủ tịch Ủy ban đấu tranh của người Việt tại cộng Hòa Liên bang Đức. Đặc biệt, còn có đại diện công nhân Việt Nam tại Đài Loan. (3)

Chúng tôi kể cho nhau nghe về tình hình tranh đấu, đặc thù của phong trào dân chủ ở mỗi nước. Đã tới Mỹ đôi lần và có khá nhiều bạn bè, tôi không ngạc nhiên lắm về tình hình người Việt ở Mỹ qua câu chuyện của Đỗ Thành Công và Đỗ Hoàng Điềm nhưng các anh có vẻ rất ngạc nhiên khi biết hoạt động dân chủ tại Ba Lan chỉ gói gọn trong mấy "nhân mạng" ngồi đây. Từ lâu, những người bạn từ Mỹ đã biết đến những hoạt động tranh đấu cho dân chủ của người Việt tại Ba Lan, từ việc ra báo (Đàn Chim Việt) đến vận động Thượng viện, Hạ viện, biểu tình... và không ai nghĩ rằng chúng tôi chỉ là một nhóm nhỏ, rất nhỏ.

“Còn cộng đồng người Việt thì sao?” - ông Đỗ Hoàng Điềm hỏi. Cộng đồng người Việt có khoảng 40- 50.000 người nhưng ít ai quan tâm tới chính trị nếu không muốn nói là lảng tránh nó. Mọi người ai nấy chăm chỉ kiếm tiền rồi về Việt Nam hàng năm, đầu tư, mua nhà, mua đất... và phần lớn hài lòng với hiện tình đất nước với mức tăng trưởng kinh tế đều đều 7, 8 % từ nhiều năm nay. Có một số cũng ủng hộ chúng tôi nhưng không dám công khai vì sợ không về được Việt Nam, ảnh hưởng tới gia đình...

Ông Đoàn Viết Hoạt cho rằng, cần có một phương thức vận động cộng đồng thích hợp, thiết thực hơn, nhẹ nhàng hơn, ít chính trị hơn để có sự tham gia của đông đảo mọi người. Đúng, có thể chúng tôi chưa có một phương thức tiếp cận thích hợp với cộng đồng Việt Nam tại đây nên lần nào trong những cuộc gặp mặt như thế này, quanh đi quẩn lại cũng chỉ có “ta với mình”.

“Trường Sa và Hoàng Sa” vẫn luẩn quẩn trong câu chuyện giữa chúng tôi. Hình như ai cũng cảm thấy buồn buồn. Rồi chúng tôi bàn sang chuyện tổ chức biểu tình trước sứ quán Trung Quốc ở các nước. Ai đó nói đùa: “Mai gặp đại biểu Trung Quốc đi dự hội nghị thì phải trùm chăn đập cho một trận”.

Thức ăn cũng hết và đã khuya, đến lúc chúng tôi phải về để các vị khách nghỉ ngơi và chuẩn bị cho 2 ngày họp với chương trình đặc kín với nhiều tham luận và thảo luận.

***

Theo chương trình của Ban Tổ Chức, Hội nghị sẽ diễn ra tại 2 địa điểm, ngày đầu (10/12/2007) trong Quốc Hội Ba Lan và ngày tiếp theo sẽ trong dinh Thủ tướng - lâu đài Belweder. Như vậy càng hay! Đó là dịp chúng tôi có thể viếng thăm "chính thức" cả hai nơi.

Từ 8h 30 sáng, xe của Ban tổ chức đã tới đón các đại biểu tại khách sạn. Đại hội dự kiến bắt đầu từ lúc 9h đã bị chậm mất vài chục phú