Cuộc trốn tù hy hữu của 8 người Việt tại Ba Lan
Mạc Việt Hồng và Nguyễn Khánh - Phóng sự từ Warsaw
Trại Giam Lesznowola nằm cách Warsaw 50km từ nhiều năm nay là nơi giam giữ những người nước ngoài bị bắt vì tội vượt biên hay cứ trú bất hợp pháp tại Ba lan. Người Việt luôn chiếm "ưu thế" tại đây. Trại có khoảng 120 người và có lúc hai phần ba trong số đó là người Việt Nam.
 |
| Trại giam dành cho người nước ngoài tại Lesznowola - Nguồn: TVN24 |
Trại gồm 2 dẫy nhà dài cách nhau chừng 50m, có sân thể thao, có thể đá bóng, chạy hay chơi bóng chuyền. Hàng ngày phạm nhân được ra đây chơi với sự giám sát của cán bộ trại giam.
Ngày 1/2/2008 vừa qua, tại đây đã diễn ra cuộc trốn tù hy hữu với sự góp mặt của 8 phạm nhân Việt Nam.
Lời kể của nhân chứng
Hai ngày sau cuộc đào thoát này, chúng tôi có mặt tại trại Lesznowola. Gặp chúng tôi, anh K - một nhân chứng của vụ đào tẩu - cho biết, vào 9 giờ sáng ngày 1/2/2008, sau khi kết thúc bữa ăn sáng, các phạm nhân được phép đi dạo trong sân dưới sự canh giữ của công an. Lúc đó, một công dân Nga lững thững đi dạo, vừa đi vừa gọi điện thoại cầm tay. Làm như tình cờ, anh ta dừng lại sát bờ tường có dây théo gai, kín đáo quan sát rồi bất ngờ chui cả người xuồng đất và mất hút. Tiếp theo, 2 người khác (một Ucraina và một Trung Quốc) cũng biến mất theo cách này.
Cũng nhân chứng này cho biết, mặc dù lính gác không biết gì cả nhưng một số phạm nhân đã nhận thấy việc này. Họ đã kín đáo lại gần và thấy có một đường hầm đào rất khéo léo ngầm dưới đất, xuyên dưới 2 lớp hàng rào dầy. Miệng hầm được ngụy trang bằng mảng cỏ trông rất tự nhiên.
Hết giờ di dạo buổi sáng, phải chờ tới chiều mới có hể tiếp tục được ra sân chơi. Từng đám phạm nhân thì thào bàn tán. 2 giờ chiều, sau khi ăn trưa, các phạm nhân lại được đi dạo. Lần này, họ ra sân đông hơn thường lệ. Vẫn đá bóng, vẫn chơi, chạy như không có chuyện gì xảy ra nhưng cơ hội trốn tù thì ai cũng nhận thấy. Có nên chạy trốn hay không? Có lẽ không một ai không băn khoăn tự hỏi.
Những người Việt đi dạo sát cửa đường hầm và cứ mỗi khi anh lính canh gác quay đi lại có một người chui tọt xuống và biến mất. "Nhanh như phim hành động của Mỹ!" - anh K nhận xét.
Bên kia hàng rào là rừng thông um tùm che phủ và cách đó chừng 5 km đã là đường quốc lộ. Những người chốn trại chắc không khó khăn gì tìm phương tiện tẩu thoát, chưa kể đến có thể đã có người nhà chờ sẵn để đưa đi.
Hết giờ, tiếng còi của cảnh sát vang lên và mọi người lại trở về tắm táp, nghỉ ngơi, chuẩn bị ăn chiều. Mọi việc như không có gì xảy ra.
8 giờ tối, khu phạm nhân nữ thông báo thiếu một phụ nữ Việt Nam. Cảnh sát đi tìm cả tiếng vẫn không thấy đâu, họ bắt đầu lo sợ có chuyện gì nghiêm trọng xảy ra với người phụ nữ này.
Viên sĩ quan phụ trách gõ kẻng tập trung toàn trại để kiểm tra và tá hỏa khi thấy thiếu tất cả 11 người, gồm 1 người Nga, 1 người Ucraina; 1 người Trung Quốc và 8 người Việt Nam.
Mấy cảnh sát canh giữ mặt ai nấy đỏ phừng phừng và luôn mồm chửi rủa. "Sao chúng mày không cút về Hà Nội hết đi" - một cảnh sát tức mình, văng tục. Cũng dễ hiểu thôi, họ chắc chắn sẽ bị kỉ luật nặng về chuyện này.
Ai đào đường hầm?
Phạm nhân Việt Nam khi tường thuật lại sự việc cho chúng tôi thì khăng khăng khẳng định là đường hầm do người Nga tổ chức đào và phạm nhân Nga là người trốn trại đầu tiên còn người Việt Nam chỉ "ăn theo" thôi. Anh K còn thao thao nói về các băng nhóm Mafia hoạt động ở Ba Lan này và cho rằng có bàn tay của họ.
Nhận định của cảnh sát thì khác. Họ cho rằng, đường hầm được đào từ bên ngoài và chủ mưu là những người Việt Nam. Cảnh sát cũng cho rằng, những người (hay ít nhất một người) thực hiện vụ đào hầm này đã từng bị giam giữ tại đây. Họ cũng nhấn mạnh rằng có sự phối hợp trong - ngoài bằng điện thoại cầm tay.
Đường hầm được đào rất chuyên nghiệp. Công an Ba Lan cho biết, hầm có chiều dài 4m và sâu 1m, xuyên dưới chân lớp tường bằng bê - tông. Cả cửa hầm phía trong cũng như phía ngoài đều được ngụy trang rất khéo léo.
Đây không phải là trại tù của tội phạm hình sự, nên những việc như thế này chưa từng xảy ra tại trại này hay bất kỳ trại tị nạn nào khác. Đó quả là một chuyện động trời trong một xã hội Ba Lan vốn rất bình yên.
Trốn vì sợ bị trục xuất?
Trong nước, đài báo Việt Nam vẫn nói nhiều tới kinh tế tăng trưởng cao. Tuy nhiên, dòng người vượt biên vào châu Âu nói chung và Ba Lan nói riêng chưa bao giờ ngớt. Công an Ba Lan, mỗi đợt kiểm tra lại đưa vào trại giam nhiều người. Đa số được thả ra sau 6 tháng hay một năm bị giam giữ. Thực ra, việc giam giữ này cũng như "bắt cóc bỏ đĩa", nhiều người sau khi được thả ra, vẫn tiếp tục sống bất hợp pháp. Có người, sau đó không lâu lại bị bắt tiếp.
Người Việt, trong những năm trước đây, khi bị bắt đều "dở bài" không nhận mình là người Việt Nam để phía Ba Lan không thể trục xuất được họ. Đã xảy ra câu chuyện hết sức khôi hài là, sĩ quan biên phòng Ba Lan thẩm vấn hoài mà người Việt Nam này vẫn không nhận, người sĩ quan bèn đưa ra bản đồ thế giới và yêu cầu anh ta chỉ vị trí địa lý của nước mình, anh ta cũng không biết. Anh sĩ quan sáng kiến hơn, đưa ra một loạt các lá cờ, trong đó có cờ đỏ sao vàng, người Việt Nam này cũng lắc đầu, không nhận. Nhân viên sứ quán khi được gọi tới thì lý luận rằng, nói tiếng Việt cũng chưa đủ cơ sở để kết luận họ là người Việt! Giam chán rồi phía Ba Lan cũng phải thả ra vì còn biết trục xuất đi đâu.
Gần đây, giữa Việt Nam và Ba Lan đã đạt được một số thỏa thuận nhất định trong việc trục xuất người Việt và có sự hợp tác của A 18 trong việc điều tra và trục xuất này. Anh K cho hay, 8 người Việt Nam vừa trốn trại đều khai vào Ba Lan tháng 5/2005, bị A 18 vào thẩm vấn và đều trong diện có thể bị trục xuất. Mặc dù biết vượt trại là phạm tội hình sự và sẽ rất khó có thể ở lại Ba lan làm ăn sinh sống sau này nhưng vì lo sợ phải về Việt Nam và thấy cơ hội hiếm có như vậy họ cứ chạy đã rồi sau tính tiếp.
Tuy vậy, số đông người Việt không dám trốn trại mặc dù họ đã có cơ hội để làm việc này. Họ hy vọng chấp nhận án tù xong, khi ra trại có thể xin được thẻ tị nạn nhân đạo tại Ba Lan. Gần đây, với sự giúp đỡ của cha Edward Osiecki, nhiều người Việt Nam, đặc biệt là những người đã từng bị đi trại vì lý do cư trú bất hợp pháp đã xin được thẻ tị nạn nhân đạo. Như vậy họ vẫn có cơ hội làm ăn, buôn bán lâu dài tại Ba Lan.
Khi phát hiện ra đường hầm và nhìn thấy có cơ hội trốn trại, có những người Việt Nam đã cẩn thận gọi điện thoại về hỏi ý kiến người thân của mình. Anh M, người Thanh Hóa gọi điện hỏi ý kiến, người thân đã không đồng ý cho anh trốn. Họ khuyên anh nên chấp hành tốt luật pháp Ba Lan với hy vọng sẽ được khoan hồng.
Chi H cũng hỏi ý gia đình, chị gái chị đã giãy nảy lên. Chị gái chị đã nhiều lần vào trại thăm và tiếp tế cho chị. Mỗi lần vào như vậy, tên tuổi của chị đều được lưu giữ ở đây. Nếu chị trốn ra, gia đình chị gái sẽ bị kiểm tra, rồi trong gia đình cũng còn có những người khác không có giấy tờ, họ có thể sẽ bị bắt... Và, chị H đã ở lại, tiếp tục chấp hành án tù.
Hậu quả
Việc trốn trại xảy ra đúng vào dịp người Việt Nam đang chuẩn bị Tết Nguyên đán. Việc đầu tiên có thể thấy là việc nhận quà của các phạm nhân người việt gặp khó khăn. Chị gái của chị H ngay sau đó đi thăm em mình đã phàn nàn về thái độ thiếu thiện cảm của công an canh gác tại đây. Thái độ này khác hẳn với những lần trước khi chị tới thăm nuôi. Bánh chưng, giò, chả đều không cho phép gửi vào, thời gian gặp mặt chỉ được 5 phút thay vì nửa tiếng như trước kia...
Phóng sự trên TVN cũng cho biết, công an đang điều tra và họ sử dụng cả chó nghiệp vụ vào việc tìm kiếm những người trốn trại. Những người đào thoát, nếu bị bắt sẽ phải ra tòa như những tội phạm hình sự.
Người Việt buôn bán trên chợ Sân Vận Động cũng như các trung tâm buôn bán đang xì xào lo sợ một đợt kiểm tra lớn. Ngay cả khi có giấy tờ tùy thân thì cũng không phải ai cũng có giấy phép buôn bán, hóa đơn hàng hóa và những giấy tờ liên quan tới thuế má, bảo hiểm ... Rất nhiều thứ rắc rối nếu dính đến cơ quan pháp luật. Một số người còn lo sợ việc ra hạn thẻ cư trú hay cấp thẻ theo diện khoan hồng (abolicja) cũng sẽ bị phía Ba Lan làm khó hơn sau vụ việc này
Mới cách đây chừng 5,6 ngày, biên phòng Ba Lan đã đón lõng ngay tại cổng trung tâm thương mại ASG của người Việt và bắt đi 25 người khi những người này vừa xuống khỏi ô tô bus. Một nguồn tin cho hay, chỉ có 4 người bị bắt đã được thả ra vì họ đang trong quá trình làm giấy tờ cư trú. 21 người khác đã nhập trại và sẽ có người bị trục xuất.
Số phận những công dân Việt Nam trong 2 vụ việc này chưa rõ ra sao nhưng chắc chắn đây không phải là tin vui đối với cộng đồng người Việt trong dịp Tết Nguyên đán.
© DCVOnline
Categories
Phóng sự0 TrackBacks
Listed below are links to blogs that reference this entry: Cuộc trốn tù hy hữu của 8 người Việt tại Ba Lan.
TrackBack URL for this entry: http://www.dcvblogs.com/mt/mt-tb.cgi/546
Leave a comment