Những người lính Việt Nam CS và ngày 30/4

Mạc Việt Hồng thực hiện


Tên của những người lính Viêt Nam cộng sản được xếp theo thứ tự bảng chữ cái: Đại tá Phạm Quế Dương (Hà Nội), Trung tá Trần Anh Kim (Thái Bình), Trung sỹ Phạm Văn Mài (Cộng Hòa Liên Bang Đức), Sỹ quan NHN (Hải Phòng) (1).


Việt Hồng (VH): Ông đã tham gia quân đội bao nhiêu năm, binh chủng và cấp bậc của ông?

Cựu Đại tá Phạm Quế Dương, Hà Nội -- Nguồn: news.amnesty.org

Phạm Quế Dương (PQD): Tôi nhập ngũ từ năm 1946, vào đảng CSVN từ năm mớ 17 tuổi. Khi đó tôi yêu Đảng lắm, tôi rất tin tưởng vào tương lai tươi sáng của CNXH vào ĐCSVN. Cấp bậc cuối cùng trước khi tôi về hưu là đại tá.

Trần Anh Kim (TAK): Tôi nhập ngũ năm 1966, tính đến năm nay tôi tròn 40 năm tuổi quân, trong đó có 22 năm ở chiến trường, 10 năm ở chiến trường Quân khu V và 12 năm ở chiến trường Quân khu I. Cấp bậc trung tá, chức vụ Phó chỉ huy trưởng Chính trị, nguyên bí thư đảng ủy Quân sự.

Phạm Văn Mài (PVM): Tôi ở trong quân ngũ 5 năm, binh chủng bộ binh, đơn vị của tôi là Trung đoàn 66, sư đoàn 304, thuộc Quân đoàn II. Đơn vị của tôi là đơn vị trinh sát. Khi ra quân, cấp bậc của tôi là Trung sỹ.

VH: Ông đã tham gia bao nhiêu trận đánh và kỉ niệm nào sâu sắc nhất trong cuộc đời binh nghiệp của ông?

PQD: (cười) Trận đánh thì tôi tham gia rất nhiều, tôi không thể nào nhớ nổi hết được. Tôi tham gia quân đội từ năm 1946, tôi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, rồi giải phóng Hà Nội, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, sau đó là chiến dịch Biên giới phía Bắc. Nhưng có lẽ tôi nhớ hơn cả là chiến dịch Hòa Bính, có một trận đánh mà tôi không thể nào quên. Đồng đội chiến đấu cạnh tôi đều hy sinh hết, tôi cũng bị thương. Đó là một trận đánh hết sức gay go, quyết liệt và đơn vị tôi bị nhiều thương vong.

Cựu Trung tá Trần Anh Kim, Thái Bình -- Nguồn: rfa.org

TAK: Thưa bà, trận đánh thì tôi tham gia rất nhiều. Nhập ngũ năm 1966, đầu năm 1967 tôi vào Nam. Trèo đèo, lội suối suốt 6 tháng trời tôi mới vào được vị trí tập kết. Từ đó đến năm 1975, tôi đã tham gia rất nhiều trận đánh, không làm sao nhớ hết nổi. Có một trận đánh mà tôi ghi nhớ nhất, đó là trận vào lúc 6h ngày 22/5/1974, một mình tôi đã bắt sống được hai tù binh. Lúc đó thực ra tôi có thể bắn họ nhưng bỗng tôi thấy rất thương họ, tôi đã tìm cách bắt sống họ. Tôi đã dong họ về giao cho chỉ huy Sư Đoàn. Tôi rất mong muốn được gặp lại hai người lính đó.

PVM: Bọn tôi là trinh sát nên không trực tiếp đánh nhau. Công việc của chúng tôi là trinh sát mục tiêu, mở đường, dẫn quân, nắm địa bàn, tình hình...Công việc triền miên, không ra trận đánh nên không thể thống kê được. Có một kỷ niệm mà tôi không thể nào quên được là vào ngày 24/4/1975, trên đường chúng tôi thần tốc tiến vào Sài Gòn, khi đến thị xã Hàm Tân, đơn vị chúng tôi dừng lại để đánh vào thị xã. Trong trận đánh đó, một người đồng đội và cũng là đồng hương của tôi đã ngã xuống. Cho đến nay cứ tới ngày này, tôi đều thắp một nén hương để tưởng nhớ người bạn chiến đấu đó.

NHN: Trận đánh thì tôi tham gia không nhiều. Việc làm tôi xúc động nhất là việc nhân dân ở những vùng mà chúng tôi đến đã nhường cơm xẻ áo. Đó là những kỉ niệm đẹp nhất trong cuộc đời binh nghiệp của tôi. Tôi thường kể lại cho anh em bạn bè và cho các con.

VH: Ngày 30/4/1975 ông đang ở đâu và cảm giác của ông khi đó như thế nào?

PQD: Ngày 30/4 tôi lại không cầm súng trực tiếp chiến đấu, lý do là trước đó tôi đã được chuyển sang phụ trách văn hóa trong quân đội. Còn cảm giác thì tất nhiên tôi rất vui mừng, rất phấn khởi (cười). Những người lính chúng tôi lúc đó dù trực tiếp tham gia chiến dịch hay không đều rất phấn khởi.

TAK: Khi đó tôi đang ở tỉnh Quảng Ngãi. Tôi được cử đi học lớp Trung cấp chính trị của quân khu V. Khi đó tôi nghĩ rằng, học xong khóa học đó tôi sẽ tham gia vào chiến dịch Giải phóng Miền Nam vào năm 1976. Nhưng thật không ngờ là việc tấn công vào Miền Nam, vào Sài Gòn lại diễn ra dễ dàng và nhanh chóng như vậy. Tôi khi đó không trực tiếp cầm súng chiến đấu. Cả cuộc đời tôi cho tới lúc đó, tôi chưa bao giờ cảm thấy sung sướng như vậy. Tôi cảm thấy lâng lâng, háo hức như một đứa trẻ. Thậm chí, còn sung sướng hơn gấp hàng trăm, hàng ngàn lần thuở bé mình mong mẹ về chợ.

Cựu Trung sỹ Phạm Văn Mài (thứ 4 từ trái), Germany -- Nguồn: DCVOnline

PVM: Đơn vị của chúng tôi là đơn vị cắm cờ vào dinh Độc lập nhưng cái nhóm của chúng tôi thì không thực hiện nhiệm vụ đó. Giữa trưa hôm đó chúng tôi có mặt tại Sài Gòn. Khi vào tới cửa ngõ Sài Gòn chúng tôi được phép mở đài Sài Gòn ra nghe. Trước đó, việc này hoàn toàn bị cấm. Chúng tôi nghe được cả lời kêu gọi của Tướng Dương Văn Minh. Đầu tiên là lời kêu gọi quân đội miền Bắc hãy tạm thời ngừng bắn để bàn bạc. Nhưng sau đó, tình hình mỗi lúc một không có lợi cho phía quân đội VNCH nên ông Dương Văn Minh đã tuyên bố đầu hàng và chờ quân đội Bắc Việt tới để bàn giao chính quyền. Cảm giác của tôi lúc bấy giờ rất vui mừng, thứ nhất tôi biết chắc rằng mình sẽ không bị chết. Thứ hai, chiến tranh kết thúc chúng tôi được về với gia đình, với người thân, chúng tôi sẽ tiếp tục học tập, làm việc.

NHN: Lúc đó tôi đang ở miền Bắc, chúng tôi chuẩn bị chi viện cho miền Nam. Chưa kịp vào Nam thì được tin miền Nam đã hoàn toàn giải phóng, chúng tôi rất phấn khởi. Chúng tôi rất tự hào, rất sung sướng. Không chỉ có những người lính mà cả những người dân nữa.

VH: Ngày 30/4 có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời ông?

PQD: Tôi hay nghĩ tới ngày 30/4 cũng như cuộc chiến tranh. Tôi đã từng là Tổng Biên tập tờ Lịch sử Quân Đội mà chị. Ngày 30/4 đối với tôi nó là ngày Thống nhất đất nước, kết thúc cuộc chiến tranh gây đau khổ cho cả hai phía. Đó là một ngaỳ vui trong cuộc đờì tôi. Tôi bao giờ cũng tự hào về thời gian tại ngũ của mình, tự hào vì tôi luôn làm hoàn thành tốt nhiện vụ được giao và luôn được khen thưởng.

TAK: Một ngày vui nhất trong cuộc đời tôi, ngày của đất nước thống nhất, non sông thu về một mối, Nam - Bắc một nhà.

PVM: Đó là một cái cột mốc không những đối với bản thân tôi mà còn đối với thế hệ của chúng tôi, với cả dân tộc, nó đánh dấu sự kết thúc của một cuộc chiến tranh khốc liệt. Đây là một cuộc chiến tranh đáng tiếc cho bản thân tôi cũng như cho cả mấy thế hệ, nhân dân cả hai miền Nam - Bắc đã bị lôi cuốn vào cuộc chiến dai dẳng và khốc liệt đó. Giá mà không có cuộc chiến tranh đó thì tốt đẹp biết bao nhiêu! Tôi không thấy tự hào mà chỉ thấy ngậm ngùi cho số phận của thế hệ chúng tôi và số phận của dân tộc.

NHN: Đó là ngày hạnh phúc nhất trong cuộc đời tôi và nói chung là của cả dân tộc Viêt Nam. Tôi rất tự hào về chiến thắng. Chị có biết là có một bức ảnh rất nổi tiếng, một anh chiến sỹ giải phóng ôm lấy một bà mẹ già mà nước mắt chảy ra. Đó là một bức ảnh đẹp nhất phải không chị? Dù là nhãn quan chính trị thế nào thì chị cũng phải công nhận rằng đó là một bức ảnh đẹp.

Tôi luôn tự hào, phấn khởi, xúc động khi nghĩ về cuộc chiền tranh này

VH: Ông và những đồng đội của ông đã hy sinh xương máu để bảo vệ CNXH, nhưng CNXH ngày nay đã sụp đổ ở hầu hết các nước trên thế giới. Điều đó có làm cho ông suy nghĩ không?

PQD: Tôi đã từng hết sức tin tưởng vào ĐCS, vào CNXH nhưng rồi nhận thức của tôi thay đổi theo thời gian. Khi ông Trần Xuân Bách đòi hỏi đa nguyên đa đảng vào đầu những năm 1990, tôi đã ủng hộ ông ấy. Ngay từ năm 1980, tôi đã bị khởi tố rồi. Mọi việc bắt đầu khi tôi tham gia cùng với bà con ở quê tôi tranh đấu đòi lại cái Đình thờ của làng và cái Điện thờ của dòng họ Phạm của tôi đã bị các cán bộ địa phương ở đây chiếm dụng một cách bất hợp pháp từ năm 1954, 1955. Việc tranh đấu của chúng tôi được đưa đến tận trung ương. Họ đã không giải quyết mà còn khởi tố tôi. Tôi mất lòng tin vào ĐCS VN từ đó. Năm 1990, 1995 tôi cũng bị khởi tố. Năm 2002 tôi lại bị bắt giam với tội danh gián điệp. Với tội này đáng ra tôi bị kết án từ 15, 30 năm tù tới chung thân hay tử hình kia. Nhưng sau đó họ giảm xuống thành tôi "lợi dụng tự do dân chủ" và tôi bị 19 tháng tù giam.

CNCS là một sai lầm của lịch sử. Các nước Đông Âu đã may mắn thoát khỏi nó. Đã từ lâu tôi luôn mong muốn cho Viêt Nam có đa nguyên đa đảng. Tôi tin rằng sẽ tới lúc ĐCS phải từ bỏ vai trò lãnh đạo của mình.

TAK: Gia đình tôi gồm 6 người, tất cả đều hết lòng vì Cách mạng, nhất là ông bố tôi. Sau này tôi thấy CS là những người nói một đằng, làm một nẻo. Cho tới bây giờ tôi hoàn toàn mất lòng tin vào CNCS. Chủ Nghĩa Marx- Lenin, thế giới người ta đã vứt vào sọt rác rồi. Chính nước Đức trước kia người ta đã quá văn minh nên mới để yên cho hai ông Marx và Engels đẻ ra cái thứ chủ nghĩa tai hại đó. Tôi rất buồn vì những người CSVN hiện nay vẫn còn đi theo hai ông này. Việc tôi đi theo cái chủ nghĩa này là quá mù quáng, cần phải rút kinh nghiệm. Bao nhiêu năm tôi đi chiến đấu, giờ nhìn thấy lũ chúng nó ăn cướp ,tôi rất đau lòng. Tôi căm thù cái chế độ này, tôi muốn xóa cái chế độ này từ lâu lắm rồi chứ không phải đến bây giờ đâu.

PVM: Tôi đã suy nghĩ về điều này rất nhiều. Mặc dù đã hy sinh xương máu (bản thân tôi cũng từng bị thương) nhưng tôi nghĩ cần phải gạt bỏ cái chủ nghĩa này đi. Cái gì nó đúng thì phải theo, phải làm thôi. Có một số người muốn cưỡng lại việc này nhưng cũng chỉ kéo dài được một thời gian thôi còn cái gì đến thì nó sẽ đến.

NHN: Tất nhiên Liên xô và các nước XHCN sụp đổ là một điều rất buồn. Mặc dù cuộc cách mạng vô sản có những bước quanh co nhưng nhìn chung là vẫn tốt. Tôi nói thật với chị nhé, ở Liên xô ngày nay, có đến 70% người dân người ta cũng không tin vào chủ nghĩa tư bản nữa rồi. Người ta không tin đâu! Ngay cả những nước XHCN Đông Âu trước kia, một lực lượng dân chúng vẫn giữ được niềm tin vào CNXH. Rồi nhiều nước ở Châu Mỹ người ta cũng đi theo chiều hướng khác. Việc sụp đổ của CNXH ở các nước Đông Âu và Liên xô chỉ cho thấy rằng CNXH tạm thời có những gian nan vất vả nhưng tôi vẫn tin tưởng. Chúng tôi vẫn tin rằng CNXH là con đường tươi sáng cho cả đất nước cũng như nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới

VH: Từ kinh nghiệm của cuộc chiến tranh đó ông có muốn khuyên điều gì cho thế hệ trẻ không?

PQD: Thế hệ chúng tôi đã đem lại một nước Viêt Nam thống nhất dù rằng với một cái giá rất đắt - sinh mạng của mấy triệu người. Thế hệ trẻ nên tiếp tục cuộc tranh đấu cho một nước Việt Nam dân chủ.

TAK: Chế độ CS là một chế độ chẳng tốt đẹp gì, nó xuyên tạc, nói một đằng, làm một nẻo. Bà nghĩ xem, ngay đến cái chết của ông Hồ mà chúng nó còn nói sai thì còn cái gì mà chúng không xuyên tạc nữa? Chúng là một lũ dối trá, một lũ lật lọng, lừa đảo, một lũ tham nhũng, ăn cắp. Tôi muốn khuyên thế hệ trẻ phải nhìn thẳng vào sự thật, nói thẳng, nói thật để cứu mình, cứu người, cứu dân tộc. Thế hệ trẻ phải tỉnh táo chớ có tin vào cái lũ lừa đảo này, chớ có làm nô lệ cho lũ Tư bản Đỏ. Thế hệ trẻ phải làm tiếp cái việc mà thế hệ chúng tôi chưa làm được là xóa bỏ chủ nghiã CS, xóa bỏ cái đảng cướp đi.

PVM: Tôi thấy rằng, tầm hiểu biết của thế hệ chúng tôi rất hạn chế. Lớp trẻ ngày nay có nhiều điều kiện hơn thế hệ chúng tôi, họ được tiếp xúc với nhiều luồng thông tin, kiến thức của họ cũng sâu rộng hơn. Tôi mong họ nhìn nhận mọi việc khách quan và sáng suốt hơn thế hệ chúng tôi.

NHN: Thế hệ con cháu phải tiếp nối truyền thông dân tộc, ghi nhớ những chiến công của dân tộc, ghi công ơn các anh hùng liệt sỹ đã đóng góp cho hai cuôc kháng chiến hào hùng của dân tộc. Trong cuộc sống hiện nay, tôi nghĩ cũng có mặt nọ, mặt kia nhưng đất nước của chúng ta vẫn là đất nước tươi đẹp. Thế hệ ngày nay phải sống sao cho xứng đáng với xương máu của những người đã ngã xuống.

VH: Nếu có thể nói điều gì đó đối với những người lính Việt nam Cộng Hoà, những người đã từng là kẻ thù của ông thì ông muốn nói điều gì?

PQD: (cười) Khi tôi nghiên cứu lịch sử quân đội, tôi có đọc rất nhiều những tư liệu về chiến tranh, cả những tài liệu của phía bên kia. Tôi bắt đầu nhận ra những mặt trái của nó, những sự thật mà trước đó tôi đã không thấy. Với những người lính VNCH tôi rất quý trọng họ, tôi rất thông cảm. Tôi muốn nói với họ rằng họ là những người anh em của tôi. Chúng tôi đã mù quáng, đã tin vào một cái học thuýêt phản khoa học.

TAK: Thực ra hai bên đều là nạn nhân, đều khổ, chẳng sung sướng gì. Nếu lịch sử công bằng thì phải tính công cho cả hai bên.Tôi có một nguyên tắc sống đó là tôn trọng sự thật, đánh người chạy đi chứ không ai đánh kẻ chạy lại. Khi tôi viết hai Bản góp ý, nhiều người gọi điện thoại cho tôi lắm, có cả những người từng là lính VNCH, giờ họ sống ở nước ngoài. Họ nói cảm động lắm, có người còn khóc nữa. Xin các ông ở phía bên VNCH đừng buồn, chúng tôi không hận thù.

PVM: Chúng tôi và các anh ấy đều là con một nhà, cùng là anh em. Vì hoàn cảnh lịch sử mà chúng tôi phải cầm súng nói chuyện với nhau. Đó là điều hết sức đáng tiếc. Giờ đây, cũng không nên phân biệt ai là kẻ chiến thắng, ai là kẻ chiến bại nữa. Chúng tôi đều là nạn nhân cả. Tôi mong muốn chúng ta cùng bắt tay nhau.

NHN: Đối với những người đã từng là kẻ thù, tôi khuyên họ nên có những nhìn nhận như Tướng Nguyễn Cao Kỳ( NCK). Tướng NCK đã quay về với Tổ Quốc và đã có những phát biểu rất tiến bộ, đã đóng góp cho sự đổi thay của đất nước. Những binh sỹ của chế độ Việt Nam Cộng Hòa hãy nhìn gương ông NCK mà học tập.

(1) Theo yêu cầu của ông NHN, người phỏng vấn không đưa tên và cấp bậc của ông lên báo

Đọc bài có liên quan: Người lính Việt Nam Cộnng Hòa và ngày 30/4


Copyright @ DCVonline 2006